Ekvador’da Pichincha Muharebesi
Ekvador, Quito yakınlarında 1822’de kazanılan ve bölgedeki kralcı yönetimin sona ermesine katkıda bulunan zaferi anmak için 24 Mayıs’ta Pichincha Muharebesi’ni yad eder. Bu tarih, belirli hafta günlerine rastlayan tatillerin başka bir güne alınmasına ilişkin yasal kurallara tabi olarak kamu görevlileri ve özel sektör çalışanları için ulusal bir dinlenme günüdür.[1][2]
Ekvador muharebeyi neden anıyor?
Muharebe, 24 Mayıs 1822’de Quito yakınlarındaki Pichincha Yanardağı’nın yamaçlarında yapıldı. Antonio José de Sucre’nin komutasındaki kuvvetler kralcı birliklerle savaştı; kralcıların savaş alanından çekilmesi, Ekvador’a dönüşecek toprakların bağımsızlık sürecinde belirleyici bir aşama oldu.[2]
Banco Central del Ecuador’ın anlatımında, eski Güney Departmanı’ndaki çeşitli kentlerden gelen kuvvetlerin ve kişilerin katılımı da kaydedilir. Bunların arasında üyelerinin çoğu Guayaquil’den olan Yaguachi taburu da bulunuyordu. Zafer, 1809’da başlayan daha kapsamlı askerî seferler, siyasi müzakereler ve ayaklanmalar sürecinin ardından geldi.[2]
Ulusal dinlenme günü
Ekvador yasaları, 24 Mayıs’ı kamu görevlileri için zorunlu dinlenme günü olarak, İş Kanunu uyarınca da özel sektör çalışanları için dinlenme günü olarak belirler. Yasa, salı gününe rastlayan ulusal tatilin önceki pazartesiye; çarşamba veya perşembe gününe rastlayanın ise aynı haftanın cuma gününe alınmasını öngörür. Tatil cumartesiye ya da pazara rastlarsa dinlenme günü sırasıyla önceki cuma veya sonraki pazartesiye alınır.[1]
Yasa ayrıca, zorunlu dinlenme günlerinde su, elektrik, sağlık hizmetleri, itfaiye, havaalanları, ulaşım terminalleri ve bankacılık hizmetleri dâhil temel kamu hizmetlerinde asgari personel bulundurulmasını zorunlu kılar. Durdurulamayan özel sektör işleri için eşdeğer süreyle izin ya da fazla çalışma zammı dâhil uygulanabilir ücret ödenmelidir.[1]
Anma etkinlikleri
Askerî ve sivil törenler, Ekvador’un yıldönümünü anma biçimleri arasında belgelenmiştir. 2021’deki anma etkinliğinde ordu birlikleri, muharebeyi ve ordunun piyade sınıfını anan törenler düzenledi. Savunma Bakanlığı ve silahlı kuvvetler, 2022’deki iki yüzüncü yıl için Guayaquil ve Cuenca’da başlayıp Quito yakınlarındaki La Cima de la Libertad’da sona eren tarihî atlı güzergâh da dâhil sivil etkinlikler düzenledi.[3]
Banco Central’a bağlı Museo Numismático da muharebeyi anma madeni parası ve kamuya açık bir tarih anlatımıyla tanıttı. Bu anlatımda, bugün La Cima de la Libertad adıyla bilinen Chaquimallana muharebe alanı olarak gösterilir.[2]
Tatile göre plan yapmak
Kamu kurumları ve birçok özel sektör işyeri yasal dinlenme gününü uygular; yasa, temel hizmetlerde asgari personel bulundurulmasını zorunlu kılar. Mağazalar, müzeler ve ulaşım işletmeleri kendi çalışma saatlerini belirler. Plan yapmadan önce ilgili işletmeden doğrudan bilgi alın.[1]
Tatilin yasal tarihi 24 Mayıs’tır; ancak yasal aktarım kuralları dinlenme gününü yakındaki bir hafta gününe alabilir. Bu nedenle fiilî kutlama tarihi, geçerli resmî takvime ve yıllık programı belirleyen varsa hükümet kararnamesine bağlı olabilir.[1]
Sık sorulan sorular
Pichincha Muharebesi tatili ne zaman?
Ekvador’da bu gün tatil mi?
Evet. 24 Mayıs, yasal aktarım kurallarına tabi olarak kamu görevlileri ve özel sektör çalışanları için zorunlu dinlenme günü olarak belirlenmiştir.[1]
Tatilde hangi hizmetler çalışır?
Yasa, sağlık hizmetleri, itfaiye, havaalanları, ulaşım terminalleri ve bankacılık hizmetleri dâhil temel kamu hizmetlerinde asgari personel bulundurulmasını zorunlu kılar. Tek tek şubelerin veya güzergâhların çalışma saatlerini belirtmez.[1]
Muharebe nasıl anılıyor?
Belgelenmiş anma etkinlikleri arasında askerî törenler ve sivil etkinlikler bulunur. 2022’deki iki yüzüncü yıl kutlamalarında Guayaquil ve Cuenca’dan Quito yakınlarındaki La Cima de la Libertad’a uzanan tarihî bir atlı güzergâh yer aldı.[3]
Kaynaklar ve referanslar
Ekvador içindeki Pichincha Muharebesi için kullanılan kaynaklar:
- Ley Orgánica Reformatoria a la Ley Orgánica del Servicio Público y al Código del Trabajo (Registro Oficial No. 906, Suplemento)- Asamblea Nacional del Ecuador
- Moneda conmemorativa – Bicentenario de la Batalla de Pichincha- Museo Numismático, Banco Central del Ecuador
- CABALGATA HISTÓRICA POR LA RUTA DE LOS LIBERTADORES PARA CONMEMORAR EL BICENTENARIO DE LA BATALLA DE PICHINCHA- Ejército Ecuatoriano