Kanada içinde Ulusal Hakikat ve Uzlaşma Günü

Tarih ve yasal statü

Bu tatil her yıl 30 Eylül’e denk gelir. Parlamento, Kanada Hakikat ve Uzlaşma Komisyonunun 80. Eylem Çağrısı’na yanıt olarak, 3 Haziran 2021’de Kraliyet Onayı alan C-5 sayılı yasa tasarısıyla bu günü oluşturdu.[1]

Federal tatil kuralları federal kamu hizmeti çalışanlarıyla federal düzenlemelere tabi işverenlerin çalışanlarına uygulanır. Kanada İş Kanunu, kapsamındaki çalışanlara ücretli izin hakkı tanır; ancak kanunun tatil ücreti kuralları uyarınca çalışanlardan çalışmaları istenebilir. Düzenli çalışma programında cumartesi ya da pazar günü çalışılmayan kapsamdaki çalışanlar için yasa, 30 Eylül’den hemen önceki ya da sonraki iş gününde ücretli tatil sağlar.[1][2]

Federal yasa, 30 Eylül’ü Kanada’daki her çalışan için ücretli resmî tatil yapmaz. Diğer birçok işyerinin kurallarını eyaletler ve bölgeler belirler. Örneğin British Columbia, bu tarihi yasal tatil olarak listelerken Alberta, işverenlerin tanımayı seçebileceği isteğe bağlı bir genel tatil olarak listeler.[3][4]

Geçmişi ve anlamı

Bu günün anlamı Kanada’daki yatılı okul sistemine dayanır. Bu okullar 17. yüzyıldan 1990’ların sonuna kadar faaliyet gösterdi; 19. ve 20. yüzyıllarda ülke genelinde kapsamlı bir sisteme dönüştü. First Nations, Inuit ve Métis halklarından en az 150.000 çocuk bu okullara devam etti. Sömürgecilik çerçevesinde Yerli halkların kültür ve kimliklerini bastırma çabalarının bir parçası olarak okullar büyük ölçüde kiliseler tarafından işletildi, federal hükümet tarafından finanse edilip yönetildi.[5]

Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu’nun 80. Eylem Çağrısı, federal hükümetten Yerli Halklarla işbirliği içinde, yatılı okullardan kurtulanları, ailelerini ve topluluklarını onurlandıran; okulların tarihini ve mirasını kamusal hafızada canlı tutan yasal bir gün oluşturmasını istedi. Parlamento bu çağrıya yanıt olarak tatili oluşturdu.[1][2]

Günün kutlanma biçimleri

30 Eylül aynı zamanda Turuncu Gömlek Günü’dür. Turuncu gömlek, yatılı okuldan kurtulan Phyllis Webstad’ın British Columbia’daki St. Joseph’s Mission yatılı okulundaki ilk gününde yeni gömleğinin elinden alınmasına ilişkin anlatısını hatırlatır. Turuncu giymek, yatılı okullardan etkilenen çocukları anmanın ve her çocuğun önemli olduğunu ifade etmenin bir yolu hâline gelmiştir.[2]

İnsanlar yatılı okullar ve okulların kalıcı etkileri hakkında bilgi edinerek, düşünerek ya da yerel bir anma buluşmasına katılarak bu günü değerlendirebilir. Canadian Heritage, ülke genelindeki topluluklarda kamusal etkinlikler ve buluşmalar düzenlendiğini belirtir; yerel programlar değişiklik gösterdiğinden ayrıntılar için düzenleyicilere danışın.[2]

Çalışma, hizmetler ve planlama

Mağazalar, kamu hizmetleri ve ulaşım için ülke çapında geçerli tek bir kapanış düzeni yoktur. Kanada İş Kanunu genel tatil gününde çalışmayı yasaklamaz; federal yetki alanı dışındaki çalışanlara ilişkin kurallar, geçerli eyalet ya da bölge yasalarına bağlıdır. Örneğin Alberta’da eyalet düzenlemelerine tabi işverenler için bu gün isteğe bağlıdır; ancak işverenler günü tanımayı seçebilir.[2][3]

30 Eylül’de bir ofise, bankaya ya da mağazaya gitmeniz veya seyahat etmeniz gerekiyorsa, ilgili kuruluşun ya da ulaşım işletmecisinin çalışma saatlerini ve hizmet duyurularını kontrol edin.[2][3]