Dan Svetog Andrije u Rumuniji
Rumunija obeležava Dan Svetog Andrije 30. novembra kao pravoslavni praznik i zakonski državni praznik. Rumunska pravoslavna crkva smatra apostola Andriju zaštitnikom zemlje i povezuje ga sa ranim širenjem hrišćanstva u Dobrudži.[1][3]
Državni i verski praznik
Rumunski Zakon o radu navodi 30. novembar kao zakonski praznik na koji se ne radi. Parlament je 2012. dodao ovaj datum na spisak, nazvavši ga „Sveti Andrija, zaštitnik Rumunije”. Zakon određuje 30. novembar kao datum praznika i ne propisuje zamenski radni dan ako padne za vikend.[1][2]
Značenje praznika u Rumuniji potiče iz pravoslavnog predanja. Rumunska pravoslavna crkva povezuje Andrijino misionarsko propovedanje sa Dobrudžom, crnomorskom regijom zemlje, i poštuje ga kao zaštitnika Rumunije. To je prikaz početaka hrišćanstva u zemlji prema Crkvi, a ne tvrdnja da svi Rumuni obeležavaju praznik na isti verski način.[3]
Kako se obeležava ovaj dan
Crkvene službe su središnji deo praznika za pravoslavne hrišćane. U izveštaju Rumunske patrijaršije opisuje se sveta liturgija povodom praznika u Patrijaršijskoj katedrali u Bukureštu, koju je predvodilo sveštenstvo na čelu sa patrijarhom; crkveni kalendar navodi 30. novembar kao praznik Svetog Andrije. Službe i lokalni običaji mogu se razlikovati od parohije do parohije i od mesta do mesta.[3][4]
Nacionalna katedrala u Bukureštu ima dva praznika posvećena njenim zaštitnicima: Vaznesenje Gospodnje i Svetog Andriju. To posvećenje odražava mesto apostola u životu Rumunske pravoslavne crkve, ali ne znači da se proslave širom zemlje usredsređuju na katedralu.[3]
Rad, usluge i praktično planiranje
Zakonski praznik važi za zaposlene, a Zakon o radu navodi 30. novembar kao dan kada se ne radi. Neki zaposleni ipak mogu biti raspoređeni na rad tokom državnih praznika; prema smernicama organa nadležnog za rad, zaposleni kojima nije odobren neradni dan imaju pravo na uvećanu osnovnu zaradu za odrađene sate.[2]
Zakon o prazniku ne određuje radno vreme banaka, prodavnica, atrakcija ili javnog prevoza. Uobičajeno radno vreme kancelarija može biti izmenjeno, ali službe i poslovni subjekti mogu sami da urede raspored, pa proverite direktno kod ustanove ili prevoznika čije usluge planirate da koristite.[1][2]
Često postavljana pitanja
Da li je Dan Svetog Andrije neradni dan?
Postoji li zamenski dan kada 30. novembar padne za vikend?
Zakon određuje 30. novembar, ali odredba kojom se praznik ustanovljava ne predviđa zamenski radni dan.[1]
Da li banke, prodavnice i javni prevoz rade?
Zakon o prazniku ne propisuje njihovo radno vreme. Raspored proverite kod pojedinačne banke, prodavnice ili prevoznika.[1]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Dan Svetog Andrije u Rumunija:
- LEGE nr. 147 din 23 iulie 2012 pentru modificarea art. 139 alin. (1) din Legea nr. 53/2003 - Codul muncii- Portal Legislativ, Ministry of Justice of Romania
- Labor Code- Romanian Labor Inspectorate (Inspecția Muncii)
- Orthodox Calendar November 30- Romanian Patriarchate, Basilica.ro
- Sărbătoarea Sfântului Apostol Andrei, Ocrotitorul României, la Patriarhie- Romanian Patriarchate, Basilica.ro