Božić u Norveškoj
Božić, odnosno Første juledag, obeležava se u Norveškoj 25. decembra i zakonom je utvrđen kao državni praznik. Deo je božićnog perioda koji ima hrišćanske i starije nordijske korene, dok je Badnje veče tradicionalno glavni dan za porodičnu večeru i darivanje u Norveškoj.[1][2]
Državni praznik prema norveškom zakonu
Norveški Zakon o praznicima i državnim praznicima navodi prvi dan Božića, 25. decembar, kao državni praznik. U zakonu se kaže da je njegova svrha zaštita verskog života i javnog mira tokom praznika, kao i obezbeđivanje mirnog i dostojanstvenog obeležavanja.[1]
Zakon o radnom okruženju uglavnom ograničava rad nedeljom i državnim praznicima, osim kada ga priroda posla čini neophodnim. Zato mnogi zaposleni imaju slobodan dan, mada se neki poslovi i dalje mogu obavljati u skladu sa zakonskim pravilima.
Od praznika sredine zime do hrišćanskog Božića
Norveška reč jul potiče od staronordijske reči jól, naziva povezanog s predhrišćanskim praznikom sredine zime. Božić je u nordijskim zemljama postao hrišćanski praznik tokom prelaza iz starog u srednji vek; Store norske leksikon navodi da je u 10. veku kralj Håkon Dobri propisao da se Božić slavi 25. decembra, u skladu s običajem u većem delu Evrope.[2]
Danas hrišćani obeležavaju rođenje Isusa, ali božićni običaji u Norveškoj uključuju i tradicije koje dele ljudi koji nisu hrišćani. Praznični period objedinjuje hrišćanske obrede i narodne običaje, od kojih su mnogi postali uobičajeni u 19. veku.[2]
Crkvene službe i porodične tradicije
Norveška crkva poziva ljude na službe i na Badnje veče i na Božić. Službe podsećaju na Isusovo rođenje, uključuju božićno jevanđelje i poznate himne, i namenjene su ljudima svih uzrasta; za vreme i mesto službe proverite kod lokalne parohije.[4]
U Norveškoj je Badnje veče, a ne Božić, tradicionalno glavni dan za porodičnu božićnu večeru. Uobičajena norveška božićna jela uključuju ribbe, pinnekjøtt, lutefisk, božićni bakalar i pirinčanu kašu. Ova jela povezana su sa širom božićnom proslavom, pa se jelovnici i porodični običaji mogu razlikovati.[2]
Šta očekivati 25. decembra
Prodavnice moraju biti zatvorene i prvog i drugog dana Božića, prema norveškim pravilima za trgovinu na malo, uz ograničene zakonske izuzetke. Visit Norway takođe savetuje da restorani mogu biti otvoreni, naročito u gradovima, ali putnici treba da provere radno vreme konkretnog objekta pre polaska.[1][5]
Za praznično radno vreme i polaske prevoza direktno proverite kod prevoznika ili ustanove. Vreme crkvenih službi razlikuje se od parohije do parohije.[4]
Božić u Norveškoj: česta pitanja
Kada je Božić u Norveškoj?
Božić je 25. decembra. Norveški zakon ga određuje kao prvi dan Božića i državni praznik.[1]
Da li je Božić neradni dan?
Da li su prodavnice otvorene na Božić?
Da li je Badnje veče ili Božić glavni dan za porodično slavlje?
Da li javni prevoz saobraća na Božić?
Proverite polaske za Božić kod odgovarajućeg autobusnog, železničkog, trajektnog ili lokalnog prevoznika.
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Božić u Norveška:
- Lov om helligdager og helligdagsfred- Lovdata
- jul- Store norske leksikon
- Working Environment Act- Norwegian Labour Inspection Authority
- Julegudstjenester i hele landet- Church of Norway
- All you need to know when spending Christmas in Norway- Visit Norway