Jom Kipur u Crnoj Gori
Jom Kipur je jevrejski dan pokajanja, razmišljanja i molitve. U Crnoj Gori ima poseban pravni učinak: zaposleni Jevreji imaju pravo na plaćeno odsustvo tokom dva dana Jom Kipura, ali to nije opšti neradni praznik na nivou cele zemlje.[1][2]
Značenje i datum
Jom Kipur znači „Dan iskupljenja“ i pada desetog dana meseca tišrija po jevrejskom kalendaru. To je svečan dan posvećen pokajanju i traženju oproštaja; mnogi Jevreji ga obeležavaju molitvom i postom koji traje oko 25 sati.[4]
Praznik u Crnoj Gori
Zakon Crne Gore o proslavljanju verskih praznika zaposlenima jevrejske veroispovesti daje pravo na dva dana plaćenog odsustva za Jom Kipur. Zaposleni koji žele da obeleže verski praznik moraju o tome da obaveste poslodavca najmanje tri dana unapred. U registru Službenog lista navedeno je da je zakon na snazi.[1][2]
Praznik je deo života jevrejske zajednice u Crnoj Gori. Jevrejska zajednica Crne Gore navodi da se tradicionalni jevrejski praznici obeležavaju u njenoj sinagogi u Podgorici, koja je otvorena 2017. godine. Zajednica opisuje i sinagogu i jevrejski centar u Budvi, otvorene 2023. godine.[3]
U javnoj čestitki jevrejskoj zajednici, crnogorski ministar opisao je Jom Kipur kao praznik posvećen pomirenju sa Bogom i drugim ljudima.[5]
Rad, usluge i putovanja
Jom Kipur nije opšti državni praznik tokom kojeg se zatvara cela zemlja. Zakonske odredbe predviđaju plaćeno odsustvo za zaposlene Jevreje koji ga obeležavaju, a državni i lokalni organi, javna preduzeća i javne ustanove dužni su da nastave da obavljaju svoje funkcije tokom verskih praznika.[1][2]
Putnici treba da provere radno vreme prodavnica, banaka i prevozničkih službi pre polaska; obeležavanje praznika i radno vreme mogu se razlikovati od jednog radnog mesta ili preduzeća do drugog.[1][3]
Jom Kipur u Crnoj Gori: česta pitanja
Da li je Jom Kipur državni praznik u Crnoj Gori?
Kada se obeležava Jom Kipur?
Pada desetog dana meseca tišrija po jevrejskom kalendaru. Odgovarajući datum po gregorijanskom kalendaru menja se iz godine u godinu.[4]
Da li će državne službe, prodavnice i prevoz biti zatvoreni?
Zakon propisuje da državni i lokalni organi, javna preduzeća i javne ustanove moraju da nastave da obavljaju svoje funkcije tokom verskih praznika. Pre putovanja proverite radno vreme prodavnica, banaka i prevozničkih službi.[1]
Gde posetioci mogu da pronađu informacije o aktivnostima jevrejske zajednice?
Jevrejska zajednica Crne Gore na svom sajtu objavljuje informacije o svojoj sinagogi u Podgorici, sinagogi i jevrejskom centru u Budvi, kao i o svojim aktivnostima.[3]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Jom Kipur u Crna Gora:
- Zakon o svetkovanju vjerskih praznika.- Službeni list Crne Gore
- Izmijenjena Evropska socijalna povelja: Treći nacionalni izvještaj o primjeni Izmijenjene Evropske socijalne povelje- Government of Montenegro, Ministry of Labour and Social Welfare
- Home - Jewish community of Montenegro- Jewish Community of Montenegro
- Yom Kippur: The Day of Atonement- The Jewish Agency
- Felicitation of Minister Mehmed Zenke on the occasion of Jom Kippur- Ministry for Human and Minority Rights, Government of Montenegro