Dan pre sinhalske i tamilske nove godine u Šri Lanki
Dan pre sinhalske i tamilske nove godine u Šri Lanki naveden je kao državni, bankarski i komercijalni praznik. Pada neposredno pre novogodišnjeg praznika, sezonske svečanosti povezane s prelaskom Sunca i običajima koje dele sinhalska i tamilska zajednica.[1][3]
Praznik s posebnim mestom u Šri Lanki
Godišnji raspored praznika Šri Lanke navodi dan pre sinhalske i tamilske nove godine odvojeno od Nove godine. Centralna banka ga svrstava u državne, bankarske i komercijalne praznike. Prema Zakonu o praznicima, državni praznici se obeležavaju kao neradni dani, a banke su zatvorene tokom bankarskih praznika.[1][2]
Ta oznaka sama po sebi ne utvrđuje da svaki zaposleni u privatnom sektoru ima slobodan dan. Pravo na odmor i praznik može da zavisi od pravila o radu koja važe na radnom mestu. Zakon takođe dozvoljava nadležnom ministru da izmeni raspored praznika naredbom objavljenom u službenom glasniku, zato za eventualne izmene ili zasebno određene dane proverite zvanični kalendar za odgovarajuću godinu.[2]
Stara godina i prelazak u Novu godinu
Nova godina povezuje se s prelaskom Sunca iz Riba u Ovna. U Šri Lanki se period između završetka stare godine i Nove godine naziva nonagataja, a kulturni prikaz zemlje opisuje ga kao vreme bez povoljnog trenutka. Dan pre Nove godine zato je deo prelaznog perioda koji ima i versko i sezonsko značenje.[3]
Praznik je povezan s poljoprivrednim ciklusom i zahvalnošću za prirodu i žetvu. Njegove običaje oblikovale su budistička i hinduistička tradicija, a obeležavaju ga sinhalska i tamilska zajednica u Šri Lanki. Zvanični turistički sajt zemlje opisuje ga kao veliki kulturni praznik kojim se obeležavaju Nova godina i završetak sezone žetve.[3][4]
Običaji povezani s tim danom
Mnogim porodicama je važan raspored običaja. Kulturni prikaz opisuje poslednje kupanje u staroj godini i verske aktivnosti tokom nonagataje; navodi da se budisti mogu okupljati u hramovima, a hindusi u kovilima. Običaji i njihovo vreme se razlikuju, pa ih ne praktikuje svako domaćinstvo na isti način.[3]
Pripremanje tradicionalne novogodišnje hrane povezuje se sa svitanjem Nove godine, a ne s obredom koji obeležava dan pre nje. Među jelima navedenim u kulturnom prikazu su kiribat, odnosno pirinač s mlekom, i slatkiši kao što su kevum, kokis, agala i aluva. Navodi se i da običaji mogu da se razlikuju od mesta do mesta.[3]
Praktične posledice
Banke su zatvorene tokom bankarskih praznika prema Zakonu o praznicima, a Centralna banka ovaj praznik svrstava u bankarske praznike. Oznaka komercijalnog praznika korisna je pri planiranju obaveza, ali ne potvrđuje radno vreme svake prodavnice ili restorana. Pre putovanja proverite kod pojedinačnih preduzeća i prevoznika.[1][2]
Često postavljana pitanja
Da li je dan pre sinhalske i tamilske nove godine državni praznik u Šri Lanki?
Kada pada?
Obeležava se dan neposredno pre sinhalske i tamilske nove godine. Zvanični godišnji raspored navodi odgovarajuće datume, zato proverite raspored za godinu u kojoj planirate putovanje.[1]
Da li su banke i prodavnice otvorene?
Da li se uvek daje zamenski dan ako praznik padne tokom vikenda?
Zakon o praznicima dozvoljava izmenu rasporeda praznika naredbom objavljenom u službenom glasniku. Za zasebno određene ili izmenjene praznike proverite zvanični raspored za odgovarajuću godinu.[2]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Dan pre sinhalske i tamilske nove godine u Šri Lanka:
- Central Bank of Sri Lanka - Bank Holidays for 2027- Central Bank of Sri Lanka
- Holidays Act- Ministry of Science and Technology, Sri Lanka
- The Sinhala and Tamil (Hindu) New Year- Office for National Unity and Reconciliation, Sri Lanka
- Festive Sri Lanka- Sri Lanka Tourism