Dzień Młodzieży w kraju Republika Południowej Afryki

Data i status prawny

Ustawa o dniach wolnych od pracy nr 36 z 1994 r. wymienia Dzień Młodzieży przypadający 16 czerwca i ustanawia wymienione w niej dni świętami państwowymi. Ustawa stanowi również, że jeśli dzień wolny od pracy przypada w niedzielę, następny poniedziałek jest dniem wolnym od pracy; pracodawca i pracownik mogą uzgodnić przeniesienie dnia wolnego na inny dzień.[1]

Ustawa przewiduje płatne dni wolne od pracy, a ustawa o podstawowych warunkach zatrudnienia określa zasady pracy w takie dni. Pracodawca nie może wymagać od pracownika pracy w tym dniu, chyba że strony zawarły porozumienie. Pracownicy, którzy zwykle pracują tego dnia, ale nie pracują, muszą otrzymać co najmniej zwykłe wynagrodzenie; pracującym przysługuje ustawowe wynagrodzenie za pracę w dzień wolny od pracy.[1][3]

Dlaczego 16 czerwca ma znaczenie

W 1975 roku w afrykańskich szkołach rozpoczęły się protesty po wydaniu dyrektywy edukacyjnej, która nakazywała używać afrikaans na równi z angielskim jako języka nauczania w szkołach średnich. W materiałach rządu Republiki Południowej Afryki opisano także szersze źródła niezadowolenia: system edukacji Bantu w czasach apartheidu, obejmujący odrębne szkoły i uniwersytety, słabe wyposażenie, przepełnione klasy oraz niewystarczająco przygotowanych nauczycieli.[4]

16 czerwca 1976 roku uczniowie z Soweto wyruszyli w marszu protestacyjnym. Starcia z policją i późniejsza przemoc doprowadziły do śmierci wielu osób. Oś czasu w serwisie South African History Online odnotowuje, że podczas marszu policja użyła gazu łzawiącego i strzelała, a zamieszki rozprzestrzeniły się poza Soweto.[4]

Po ustanowieniu demokracji w 1994 roku czerwiec ogłoszono Miesiącem Młodzieży, a 16 czerwca — Narodowym Dniem Młodzieży. Data upamiętnia powstanie i przypomina o roli młodych ludzi w walce z apartheidem.[2]

Obchody

Nie ma jednego, ustalonego zwyczaju, według którego wszyscy obchodzą ten dzień. Z czasem uroczystości przybierały różne formy, między innymi organizowano uroczystości przy pomnikach w Soweto, wystawy fotografii i przedstawienia o powstaniu uczniów. Pomnik i Muzeum Hectora Pietersona otwarto w Soweto w 2002 roku, niedaleko miejsca, w którym został postrzelony.[5]

Znaczenie tego dnia wiąże się zarówno z historią, jak i teraźniejszością: przypomina o uczniach, którzy sprzeciwili się niesprawiedliwemu systemowi edukacji, i skłania do refleksji nad miejscem młodych ludzi w przyszłości Republiki Południowej Afryki. Konkretne wydarzenia publiczne mogą się różnić, dlatego przed udziałem w uroczystościach sprawdź lokalne ogłoszenia.[2][5]

Czego się spodziewać

Status Dnia Młodzieży jako dnia wolnego od pracy nie oznacza, że każde miejsce pracy musi być zamknięte. Prawo dopuszcza pracę na podstawie porozumienia i określa przysługujące za nią wynagrodzenie. Przed podróżą lub zaplanowaniem wyjścia sprawdź godziny otwarcia w sklepie, banku, szkole lub u przewoźnika.[1][3]