Maoryski Nowy Rok w kraju Polinezja Francuska

Święto zakorzenione w kalendarzu polinezyjskim

Matari’i i ni’a oznacza okres, w którym Plejady pojawiają się na niebie. Departament Kultury Polinezji Francuskiej opisuje go jako porę obfitości trwającą zazwyczaj od listopada do kwietnia, gdy cykl ten wiąże się ze wzrostem roślin, zasobami naturalnymi i świętowaniem. Poprzedzający ją okres, Matari’i i raro, łączy się z odpoczynkiem ziemi i przygotowaniami.[3]

Kodeks pracy Polinezji Francuskiej określa 20 listopada jako „Matari’i – fête de l’Abondance”. W ten sposób lokalne święto kulturowe trafia do ustawowego kalendarza świąt. Nazwa „Maoryski Nowy Rok” może wprowadzać w błąd: oficjalne źródła używają lokalnej nazwy Matari’i i ni’a.[1][3]

Znaczenie święta publicznego

Nowelizacja kodeksu pracy z 2025 roku dodała 20 listopada do wykazu świąt ustawowych i usunęła wcześniejszy wpis dotyczący 29 czerwca. Ustawa wyznacza święto na 20 listopada, ale nie określa dnia powszedniego, na który należy je przenieść, gdy wypada w weekend.[1][2]

Święto ustawowe nie oznacza automatycznie płatnego dnia wolnego dla każdego pracownika. Urząd pracy podaje, że poza 1 maja święta nie muszą być dniami wolnymi od pracy i płatnymi; to, czy 20 listopada jest obchodzony jako dzień wolny, zależy od właściwego układu zbiorowego lub zakładowego, przyjętej praktyki albo decyzji pracodawcy. Sprawdź swój układ lub zapytaj pracodawcę o obowiązujący harmonogram.[2]

Jak obchodzona jest ta pora roku

Matari’i i ni’a wiąże się ze zmianą pór roku i wdzięcznością za ziemię i morze. Tahiti Tourisme opisuje obchody obejmujące muzykę, taniec, ucztowanie i tradycyjne rzemiosło. Dokładny program się zmienia, dlatego są to przykłady możliwych obchodów, a nie gwarancja corocznego harmonogramu.[4]

Wydarzenia publiczne odbywały się w różnych miejscowościach. Na przykład Tahiti Tourisme zapowiedziało w 2025 roku obchody w Papeete i Tautirze, a także wydarzenia organizowane przez stowarzyszenia kulturowe i gminy. Miejski opis obchodów w Papeete w 2025 roku wymienia śpiew, taniec, paradę kulturową, koncerty i bal publiczny. Przykłady te pokazują różnorodność programu, ale nie potwierdzają, co będzie organizowane w każdym roku ani na każdej wyspie.[5][6]

Planowanie na 20 listopada

Sam prawny status święta nie określa, czy konkretny urząd, bank, sklep, prom lub inna usługa będą zamknięte. Przepisy pracy dopuszczają różne rozwiązania w poszczególnych miejscach pracy, a wydarzenia kulturowe mają własne lokalne harmonogramy. Mieszkańcy i odwiedzający powinni przed planowaniem potwierdzić godziny otwarcia i rozkłady transportu u odpowiedniego usługodawcy.[2][5]