Dzień Republiki Islamskiej w Iranie
Dzień Republiki Islamskiej jest irańskim świętem państwowym obchodzonym 12 farwardina. Upamiętnia referendum z 1979 roku, w którym wyborcy opowiedzieli się za ustanowieniem republiki islamskiej, co ukształtowało ustrój polityczny kraju.[1][2]
Święto państwowe ustanowione ustawą
Irańska ustawa z 1359 roku o świętach urzędowych wymienia 12 farwardina jako Dzień Republiki Islamskiej i zalicza go do oficjalnych świąt państwowych. Ustawa wskazuje samą datę; nie określa dnia zastępczego, gdy święto zbiega się z innym świętem lub weekendem.[1]
Ustawa ustanawia święto w całym kraju, ale nie wymienia grup pracowników, którym przysługuje tego dnia wolne, ani godzin otwarcia urzędów, banków, sklepów, transportu czy atrakcji turystycznych. Sprawdź lokalnie godziny działania poszczególnych usług.[1]
Referendum z 1979 roku
Referendum odbyło się 10–11 farwardina 1358 roku, czyli 30–31 marca 1979 roku. Wyborcy odpowiadali, czy po obaleniu monarchii Pahlawich ustanowić republikę islamską. Encyclopaedia Iranica podaje, że za jej ustanowieniem opowiedziało się 98,2 procent głosujących.[2]
Wynik dał nowemu systemowi politycznemu mandat społeczny w ujęciu przedstawionym w preambule irańskiej konstytucji. Konstytucja opisuje głosowanie jako decyzję narodu o ustanowieniu ustroju republikańskiego i islamskiego. Dzień Republiki Islamskiej przypomina zatem o konkretnej decyzji politycznej w najnowszej historii Iranu, a nie o święcie religijnym.[2]
Co upamiętnia ten dzień
Referendum było częścią przemian, które doprowadziły do przejścia od monarchii do Republiki Islamskiej. Iranica wyjaśnia, że późniejsza konstytucja republiki nadała centralne znaczenie islamskiemu charakterowi rewolucji oraz zasadzie władzy duchownych znanej jako velāyat-e faqīh. Znaczenie święta wiąże się z tym momentem założycielskim i z systemem politycznym, który po nim powstał.[2]
Tekst ustawy potwierdza datę i status święta państwowego, ale nie ma ustalonego zwyczajowego posiłku, regionalnej tradycji ani stałego programu publicznych uroczystości tego dnia. Sprawdź zasady organizacji transportu i godziny otwarcia firm u poszczególnych usługodawców.[1][2]
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy przypada Dzień Republiki Islamskiej?
W Iranie obchodzi się go co roku 12 farwardina, zgodnie z irańskim kalendarzem słonecznym hidżry.[1]
Czy jest to oficjalny dzień wolny od pracy?
Tak. Irańska ustawa zalicza 12 farwardina do oficjalnych świąt państwowych. Przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia w urzędach i bankach.[1]
Czy wyznacza się dzień zastępczy, jeśli święto wypada w weekend?
Ustawa o świętach wymienia 12 farwardina, ale nie określa zasady wyznaczania dnia zastępczego dla tej daty.[1]
Co jest otwarte w święto?
Przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia w urzędach i bankach.[1]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Dzień Republiki Islamskiej w kraju Iran:
- لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور- Nezamat
- CONSTITUTION OF THE ISLAMIC REPUBLIC- Encyclopaedia Iranica