Narodowy Dzień Prawdy i Pojednania w kraju Kanada

Data i status prawny

Święto przypada co roku 30 września. Parlament ustanowił je na mocy ustawy C-5, która uzyskała sankcję królewską 3 czerwca 2021 roku w odpowiedzi na wezwanie do działania nr 80 Komisji Prawdy i Pojednania Kanady.[1]

Federalne przepisy dotyczące świąt obejmują pracowników federalnej służby publicznej oraz pracowników pracodawców regulowanych federalnie. Kanadyjski Kodeks pracy przyznaje objętym nim pracownikom płatny dzień wolny, choć zgodnie z zasadami wynagrodzenia świątecznego mogą oni być zobowiązani do pracy. W przypadku objętych przepisami pracowników, których zwykły dzień wolny przypada w sobotę lub niedzielę, ustawa przewiduje płatne wolne w dniu roboczym bezpośrednio przed 30 września lub po nim.[1][2]

Prawo federalne nie ustanawia 30 września płatnym świętem publicznym dla wszystkich pracowników w Kanadzie. Przepisy dotyczące wielu innych miejsc pracy ustalają prowincje i terytoria. Na przykład Kolumbia Brytyjska zalicza tę datę do świąt ustawowych, a Alberta wymienia ją jako opcjonalne święto ogólne, które pracodawcy mogą uznać.[3][4]

Historia i znaczenie

Znaczenie tego dnia wynika z istnienia w Kanadzie systemu szkół rezydencjalnych. Szkoły te działały od XVII wieku do końca lat dziewięćdziesiątych XX wieku; w XIX i XX wieku ich formalny system rozrósł się w całym kraju. Uczęszczało do nich co najmniej 150 000 dzieci z Pierwszych Narodów, Inuitów i Métis. Szkoły były w większości prowadzone przez kościoły, a finansowane i zarządzane przez rząd federalny w ramach działań kolonialnych zmierzających do tłumienia rdzennych kultur i tożsamości.[5]

Wezwanie do działania nr 80 Komisji Prawdy i Pojednania zobowiązywało rząd federalny do ustanowienia, we współpracy z rdzennymi ludami, święta ustawowego upamiętniającego ocalałych, ich rodziny i społeczności oraz podtrzymującego publiczną pamięć o historii i dziedzictwie szkół rezydencjalnych. Parlament ustanowił święto w odpowiedzi na to wezwanie.[1][2]

Jak obchodzi się ten dzień

30 września obchodzony jest również Dzień Pomarańczowej Koszulki. Pomarańczowa koszulka nawiązuje do relacji ocalałej Phyllis Webstad, której nową koszulkę odebrano pierwszego dnia nauki w szkole rezydencjalnej St. Joseph’s Mission w Kolumbii Brytyjskiej. Noszenie pomarańczowego stało się sposobem upamiętnienia dzieci dotkniętych działaniem szkół rezydencjalnych i wyrażenia przekonania, że każde dziecko jest ważne.[2]

Ten dzień można uczcić, poznając historię szkół rezydencjalnych i ich długotrwałe skutki, poświęcając czas na refleksję lub uczestnicząc w lokalnym spotkaniu upamiętniającym. Kanadyjski Departament Dziedzictwa informuje o publicznych wydarzeniach i spotkaniach organizowanych w społecznościach w całym kraju; lokalne programy są różne, dlatego szczegóły należy sprawdzić u organizatorów.[2]

Praca, usługi i planowanie

W całym kraju nie ma jednego schematu zamknięcia sklepów, usług publicznych ani transportu. Kanadyjski Kodeks pracy nie zakazuje pracy w święto ogólne, a uprawnienia pracowników spoza jurysdykcji federalnej zależą od właściwych przepisów prowincjonalnych lub terytorialnych. Na przykład w Albercie dzień ten jest opcjonalny dla pracodawców regulowanych prowincjonalnie, chyba że zdecydują się go uznać.[2][3]

Jeśli 30 września planujesz wizytę w urzędzie, banku lub sklepie albo podróż, sprawdź godziny otwarcia i komunikaty danej instytucji lub przewoźnika. Sama obecność święta w kalendarzu federalnym nie oznacza, że każda lokalna usługa będzie zamknięta.[2][3]