Dzień Wyzwolenia w Albanii
Albania obchodzi Dzień Wyzwolenia 29 listopada, upamiętniając końcowy etap wyzwalania kraju w 1944 roku oraz oddając hołd ruchowi oporu i poległym. Jest to oficjalne święto państwowe; zgodnie z Kodeksem pracy pracownikom przysługuje płatny dzień wolny, a jeśli święto przypada w tygodniowy dzień odpoczynku, obchodzi się je w poniedziałek.[1][2]
Dlaczego Albania obchodzi święto 29 listopada
Narodowe Muzeum Historyczne wiąże tę datę z ostatnimi dniami niemieckiej okupacji. Po walkach w okolicach Szkodry siły niemieckie poddały się po północy, a Narodowa Armia Wyzwolenia wkroczyła do miasta rano 29 listopada 1944 roku. Muzeum opisuje Szkodrę jako ostatnie miasto zajmowane przez siły niemieckie, a to wydarzenie jako zakończenie wyzwalania kraju.[2]
Data wiąże się z Narodową Antyfaszystowską Wojną Wyzwoleńczą Albanii. Muzeum podaje również, że Tirana została wyzwolona wcześniej w tym samym miesiącu, a Rząd Demokratyczny i Prezydium Antyfaszystowskiej Narodowej Rady Wyzwolenia wkroczyły do stolicy 28 listopada.[2]
Płatne święto państwowe w prawie albańskim
Artykuł 86 albańskiego Kodeksu pracy stanowi, że praca w oficjalne święta jest co do zasady zabroniona, a pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia za te dni. Dopuszcza wyjątki ustanowione decyzją Rady Ministrów lub zbiorową umową o pracę. Zgodnie z artykułem 87 pracownikom wykonującym pracę w święto państwowe przysługuje dodatkowa rekompensata.[1]
Kodeks pracy stanowi, że jeśli oficjalne święto przypada w tygodniowy dzień odpoczynku, dzień wolny przenosi się na poniedziałek. Zasada dotyczy ogólnie oficjalnych świąt; Bank Albanii wymienia również Dzień Wyzwolenia w swoim kalendarzu oficjalnych świąt państwowych.[1][4]
Uroczystości upamiętniające
Oficjalne uroczystości obejmowały składanie wieńców na Narodowym Cmentarzu Męczenników i przy pomniku „Matka Albania”. Rząd określał ten dzień jako okazję do upamiętnienia ofiary i oporu tych, którzy zginęli za wolność Albanii. Szczegóły ceremonii mogą się różnić, dlatego sprawdź lokalne komunikaty o wydarzeniach w konkretnym miejscu.[3]
W Narodowym Muzeum Historycznym w Tiranie znajduje się pawilon poświęcony Narodowej Antyfaszystowskiej Wojnie Wyzwoleńczej, który przybliża historyczny kontekst obchodów.[2]
Czego mogą spodziewać się odwiedzający
Bank Albanii wymienia Dzień Wyzwolenia wśród oficjalnych świąt państwowych, w które bank jest zamknięty. Urzędy publiczne i inne firmy mogą ustalać własne godziny otwarcia, a przeanalizowane źródła nie określają ogólnokrajowego harmonogramu działania sklepów ani transportu. Przed planowaniem sprawdź informacje w konkretnym urzędzie, miejscu lub u usługodawcy.[4]
Dzień Wyzwolenia w Albanii: najczęściej zadawane pytania
Kiedy w Albanii przypada Dzień Wyzwolenia?
Obchodzi się go 29 listopada. Jeśli przypada w tygodniowy dzień odpoczynku, Kodeks pracy przenosi dzień wolny na poniedziałek.[1][4]
Czy Dzień Wyzwolenia jest płatnym dniem wolnym?
Kodeks pracy przyznaje pracownikom prawo do wynagrodzenia w oficjalne święta i co do zasady zabrania wówczas pracy, z uwzględnieniem określonych wyjątków. Pracownikom wykonującym pracę w oficjalne święto przysługuje dodatkowa rekompensata przewidziana w Kodeksie.[1]
Co upamiętnia Dzień Wyzwolenia?
Upamiętnia końcowy etap wyzwalania Albanii w 1944 roku. Narodowe Muzeum Historyczne podaje, że Narodowa Armia Wyzwolenia wkroczyła do Szkodry rano 29 listopada, po kapitulacji sił niemieckich.[2]
Czy banki i sklepy będą otwarte?
Bank Albanii informuje o własnym zamknięciu w święto. Źródła nie określają jednolitych godzin otwarcia innych banków, sklepów ani transportu, dlatego sprawdź informacje u poszczególnych usługodawców.[4]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Dzień Wyzwolenia w kraju Albania:
- Kodi i Punës i Republikës së Shqipërisë- Qendra e Botimeve Zyrtare
- HALL OF THE ANTI-FACHIST NATIONAL LIBERATION WAR- National Historical Museum of Albania
- 81st Anniversary of Liberation: Albania Honors the Memory of Those Who Fell for Freedom- Council of Ministers of Albania
- 2026 Official Bank Holiday Schedule- Bank of Albania