Fransız Polinezyası’nda Yılbaşı
Fransız Polinezyası’nda Yılbaşı 1 Ocak’ta kutlanır ve bölgenin iş kanununda resmî tatil olarak tanınır.[1] Yerel kutlamalar, bu tarihi hem Hristiyanlık döneminden beri süregelen uygulamalarla hem de eski mevsim takvimine ilişkin anılarla ilişkilendirir.[2]
Yerel geçmişi olan sabit bir tarih
Fransız Polinezyası’nın iş kanunu, 1 Ocak’ı bölgenin resmî tatilleri arasında Yılbaşı olarak listeler. Direction du travail, bu kuralı Lp. 3223-1 maddesi olarak belirtir ve işyeri koşullarının toplu iş sözleşmeleriyle de düzenlendiğine dikkat çeker.[1]
Fransız Polinezyası’ndaki bir kültür kurumu, yılın geleneksel başlangıcının değişimini anlatır: Eskiden yeni yıl, Ülker yıldız kümesinin görünmesi ve bolluk mevsimiyle birlikte kasım sonlarına doğru başlardı. Hristiyanlaşmadan bu yana insanlar 1 Ocak’ta yeni yıl dileklerini paylaşır.[2]
Yeni yıl dilekleri ve ziyaretler
“Ia ora na i te matahiti ‘āpī” selamı “Mutlu yıllar” anlamına gelir. Bazı ada ve bölgelerde insanlar birbirlerine iyi dileklerini iletmek için ev ziyaretleri yapar; kurumun anlattığı bir gelenekte ev sahipleri konuklara talk pudrası ve kokulu su serper, ardından öpüşülür.[2]
Tahiti’de bazı kişiler arkadaşlarına ve ailelerine yeni yıl dileklerini iletmek için adanın çevresini dolaşır. Kültür kurumu bunları tüm bölgede uygulanan tek bir gelenek olarak değil, bazı kişilerin sürdürdüğü gelenekler olarak aktarır.[2]
Resmî tatil statüsünün iş yaşamındaki anlamı
İş otoritesi, Fransız Polinezyası’ndaki 13 resmî tatil arasında Yılbaşı’nı sayar; yasal olarak tanınan İşçi Bayramı 1 Mayıs’ı ise ayrıca belirtir.[1] Otorite, bir tatilin çalışılmayan ve ücretli gün olup olmadığını belirleyen sektöre özgü kurallara da yönlendirir. Bu nedenle çalışan açısından uygulamadaki sonuç geçerli toplu iş sözleşmesine bağlı olabilir; tatilin yasal statüsü tek başına her işyerinin kapanacağını göstermez.[1]
Tatil dönemini planlama
Bölge sakinleri ve ziyaretçiler, kullanmayı planladıkları hizmet veya işletmeye doğrudan danışmalı; işyeri düzenlemeleri de ilgili çalışma kurallarına göre kontrol edilmelidir.[1]
Sık sorulan sorular
Fransız Polinezyası’nda Yılbaşı ne zaman?
İş otoritesinin resmî tatil listesinde Yılbaşı için belirtilen tarih olan 1 Ocak’ta kutlanır.[1]
Herkes için izin günü müdür?
1 Ocak tanınmış bir resmî tatildir; ancak çalışılmayan ve ücretli gün olup olmadığı geçerli sektör kurallarına ve toplu iş sözleşmesine bağlıdır. Çalışanlar işyerlerinde uygulanan kuralları kontrol etmelidir.[1]
Ofisler, mağazalar ve ulaşım hizmetleri açık mı?
Gitmeden önce devlet daireleri ve bankaların çalışma saatlerini kontrol edin. Mağazalar ve ulaşım işletmecileri saatlerini kendileri belirler; seyahate çıkmadan önce doğrudan kontrol edin.[1]
Yerel Yılbaşı gelenekleri var mı?
Fransız Polinezyası’ndaki bir kültür kurumu, bazı ada ve bölge topluluklarında ev ziyaretleri, selamlaşmalar, talk pudrası ve kokulu su geleneği olduğunu; Tahiti’de bazı kişilerin arkadaşlarına ve ailelerine iyi dileklerini iletmek için adayı dolaştığını aktarır.[2]
Kaynaklar ve referanslar
Fransız Polinezyası içindeki Yılbaşı için kullanılan kaynaklar:
- Glossaire des fiches pratiques- Direction du travail de la Polynésie française
- 1. Bonne année ! Ia ora na i te matahiti ‘āpī !- Direction de la culture et du patrimoine, Polynésie française