Malezya’da Çin Yeni Yılı
Çin Yeni Yılı, Malezya’nın 1951 tarihli Tatiller Yasası’nda kamu tatili olarak listelenir. Yasa, Yarımada Malezya’da bir ya da iki gün tatil öngörür; özel sektör çalışanlarının ücretli izin hakkı ise işverenlerinin belirlediği tatillere bağlıdır. Aileler bu dönemi aile buluşmaları, ziyaretler ve yee sang dâhil bayram yemekleriyle kutlar.[1][2][3][4]
Kamu tatili ve çalışan izni
1951 tarihli Tatiller Yasası, Federal Bölgeler de dâhil olmak üzere Yarımada Malezya’da geçerlidir. Yasanın Birinci Cetveli, Çin Yeni Yılı’nı Kelantan ve Terengganu’da bir günlük, diğer eyaletlerde ise iki günlük kamu tatili olarak listeler. Yasa ayrıca, Resmî Gazete’de yayımlanan bir bildirim aksini belirtmediği sürece, listelenen bir tatil haftalık tatil gününe denk geldiğinde ertesi gün için de tatil öngörür.[1]
Yarımada Malezya ve Labuan’daki özel sektör çalışanları için 1955 tarihli İstihdam Yasası, her yıl Resmî Gazete’de yayımlanan 11 kamu tatilinde ücretli izin sağlar: belirlenmiş beş tatil ve işverenin seçtiği altı tatil. Çin Yeni Yılı, zorunlu beş tatilden biri değildir; bu nedenle çalışanlar işverenlerinin yayımladığı tatil listesini kontrol etmelidir. Hak kazanılan bir tatil dinlenme gününe ya da başka bir kamu tatiline denk gelirse, yasa uyarınca sonraki iş günü ücretli telafi tatilidir.[2]
Aile ve ziyaret dönemi
Çin Yeni Yılı, Ay Yeni Yılı veya Bahar Bayramı olarak da adlandırılır. Universiti Teknologi MARA’da yayımlanan bir makale, Malezya’daki kutlamaların yılbaşı gecesi aile yemeğiyle başladığını; ardından akraba ve arkadaş ziyaretlerinin ya da tapınaklarda ibadetin geldiğini anlatır. Makalede ayrıca büyüklerin, evlenmemiş genç aile üyelerine ang pau adı verilen para zarfları verme geleneğine de değinilir.[3]
Kutlamalar kamu tatili günlerinin ötesine uzanır. Tourism Malaysia, yeni yılın on beşinci gecesi olan Chap Goh Meh’yi Çin Yeni Yılı kutlamalarının sonu olarak tanımlar. Bu kutlamada tapınaklarda ibadet edildiğini ve Kuala Lumpur’daki Thean Hou Tapınağı’nda fener gösterileriyle aslan danslarının düzenlendiğini bildirir; makalede Penang’ın da önemli Chap Goh Meh etkinliklerine ev sahipliği yaptığı belirtilir.[5]
Bayram yemekleri
Yemek, aile buluşmalarının merkezindedir. Tourism Malaysia, yee sang’ı rendelenmiş sebzeler, çeşitli garnitürler ve çiğ balıktan oluşan; sofradakilerin refah ve iyi talih dilekleri eşliğinde birlikte harmanladığı bir salata olarak tanımlar. Ayrıca yapışkan pirinç unu ve esmer şekerle yapılan nian gao adlı keki öne çıkarır; Malezya’da bu kek çoğunlukla bambu yapraklarına sarılmış kısa silindirler hâlinde buharda pişirilir.[4]
Tatil döneminde sizi neler bekliyor?
Kamu kurumları yasal tatili uygulayabilir; ancak Tatiller Yasası bazı kurum ve dairelere muafiyet tanır. Yasa ayrıca bankaları sabit banka tatili hükümlerinin dışında tutar; bu nedenle Çin Yeni Yılı’nda her banka şubesinin kapanacağı garanti edilmez. Mağaza, ulaşım ve hizmet saatleri değişebilir; seyahate çıkmadan ya da işlerinizi planlamadan önce ilgili hizmet sağlayıcıya danışın.[1]
Sık sorulan sorular
Çin Yeni Yılı Malezya’da kamu tatili midir?
Evet. Tatiller Yasası, bu günü Yarımada Malezya’da kamu tatili olarak listeler: Kelantan ve Terengganu’da bir gün, diğer eyaletlerde iki gün. Sabah ve Sarawak, bu yasanın belirtilen kapsamı dışındadır; bu bölgelerde yerel tatil takvimine bakın.[1]
Özel sektör çalışanlarının tümü iki gün izinli midir?
Her zaman değil. 1955 tarihli İstihdam Yasası uyarınca Yarımada Malezya ve Labuan’daki özel sektör çalışanlarına ücretli 11 kamu tatili verilir; bunlardan altısını işveren, Resmî Gazete’de yayımlanan tatiller arasından seçer. Çin Yeni Yılı’nın listeye dâhil olup olmadığını görmek için işverenin yıllık tatil duyurusunu kontrol edin.[2]
Yee sang nedir?
Yee sang, üzerine çiğ balık ve başka malzemeler eklenen bir sebze salatasıdır. Sofradakiler salatayı birlikte harmanlarken refah ve iyi talih diler.[4]
Bankalar ve mağazalar açık olur mu?
Tatiller Yasası, Çin Yeni Yılı’nı bankaların kesin olarak kapanacağı bir gün olarak belirlemez; çalışma saatleri de değişebilir. Gitmeyi planladığınız banka, mağaza veya diğer hizmet sağlayıcıya danışın.[1]
Kaynaklar ve referanslar
Malezya içindeki Çin Yeni Yılı için kullanılan kaynaklar:
- HOLIDAYS ACT 1951- Bahagian Kabinet, Perlembagaan dan Perhubungan Antara Kerajaan, Jabatan Perdana Menteri
- Act 265_FINAL_as at 1 Jan 2023 (30.3.23).pdf- Department of Labour Peninsular Malaysia, Ministry of Human Resources
- The Chinese New Year celebration in Malaysia / Ong Sheau Fen- Universiti Teknologi MARA Institutional Repository
- CHINESE NEW YEAR DELICACIES – YEE SANG & NIAN GAO- Malaysia Tourism Promotion Board (Tourism Malaysia)
- CHAP GOH MEH- Malaysia Tourism Promotion Board (Tourism Malaysia)