Jamaika’da Köleliğin Kaldırılması Günü
Köleliğin Kaldırılması Günü, Jamaika’da 1 Ağustos’ta kutlanan genel resmî tatildir. Jamaika’da 1838’de köleliğin ve çıraklık sisteminin sona ermesini anar; nöbetler, kilise ayinleri ve Özgürleşme Bildirisi’nin simgesel olarak okunmasıyla kutlanır.[1][2][3]
Yasayla belirlenen resmî tatil
Jamaika’nın Holidays (Public General) Act’i, 1 Ağustos’u Köleliğin Kaldırılması Günü olarak belirler. 1 Ağustos pazar gününe denk gelirse tatil sonraki pazartesiye alınır; 1 Ağustos cumartesiye denk geldiğinde Kanun tarihi değiştirmez.[1]
Kanun, genel resmî tatillerde mahkemelerin, kamu dairelerinin, bankaların ve belirli ruhsatlı işletmelerin kapanmasını zorunlu kılar. Belirtilen saatlerde bazı eczanelerin açık olmasına izin verir ve çalışanların belirli bir tatil gününde çalışmak üzere özel anlaşma yapabilmesine olanak tanır. Dolayısıyla Kanun, listelenen kurum ve işletmelerin kapanmasını düzenler; ancak her çalışanın izinli olacağını veya genel bir tatil ücreti hakkını belirlemez.[1]
Özgürleşmeden tam özgürlüğe
Özgürleşme Jamaika’da aşamalar hâlinde gerçekleştiği için bu tarihin özel bir anlamı vardır. 1834 Özgürleşme Yasası, altı yaşından küçük köleleştirilmiş çocukları serbest bıraktı ve diğer köleleştirilmiş kişileri eski köle sahiplerinin yanında çıraklık sistemine tabi tuttu. Bu sistem, tam özgürlüğün kazanıldığı 1 Ağustos 1838’de sona erdi.[2]
Özgürleşme bildirisi, o dönemde Jamaika’nın başkenti olan Spanish Town’da okundu. Tatil, çırakların sonunda özgürlüklerini kazandığı anı anar. Özgürleşme, nüfusun büyük bir bölümünün yasal statüsünü değiştirdi ve ada genelinde özgür köylerin gelişmesine katkıda bulundu.[2][3]
Nöbetler ve gece yarısı okuması
Anma etkinlikleri çoğunlukla tatil arifesinde başlar. Bölge merkezlerinde geleneksel halk gösterileri ve dinî bir ayinin yer aldığı bölge nöbetleri düzenlenir. Program, bölgenin custos’unun Özgürleşme Bildirisi’ni gece yarısı simgesel olarak okumasıyla sona erer.[4]
Kiliselerde ve kasaba meydanlarında sabaha kadar süren nöbetler düzenlenir; gece yarısı davullar ve çanlar çalar, kutlamalar ise sabaha kadar devam eder. Bu etkinlikler özgürlüğe geçişi anar ve yıldönümünü Jamaika’nın tarihî mekânları ve topluluklarıyla ilişkilendirir.[3]
Tatile göre plan yapmak
Kanundaki kapanış hükümleri nedeniyle bankacılık ve resmî işlemleri tatilden önce halletmek yerinde olur. Kanun, kapanması gereken yerler arasında bankaları ve kamu dairelerini sayar; belirli ruhsatlı işletmeleri de kapsar ve eczaneler için istisna öngörür.[1]
Yolcular, kullanmayı planladıkları ulaşım sağlayıcısına danışmalı; dükkânların ve hizmetlerin çalışma saatlerini doğrudan teyit etmelidir. Kanun istisnalara ve özel düzenlemelere izin verdiğinden, işletmelerin çalışma düzeni farklılık gösterebilir.[1]
Köleliğin Kaldırılması Günü: sık sorulan sorular
Jamaika’da Köleliğin Kaldırılması Günü ne zaman?
1 Ağustos olarak belirlenmiştir. Bu tarih pazar gününe denk gelirse Kanun tatili sonraki pazartesiye alır; cumartesi için telafi günü öngörmez.[1]
Herkes için tatil günü müdür?
Genel resmî tatildir ve Kanun, listelenen kurum ve işletmelerin kapanmasını zorunlu kılar. Kanun, çalışanın belirli bir tatil gününde çalışmak üzere özel anlaşma yapmasına da izin verir; dolayısıyla her çalışanın izinli olacağını garanti etmez.[1]
Bankalar ve devlet daireleri açık mı?
Kanun, genel resmî tatilde bankaların ve kamu dairelerinin kapanmasını öngörür. Belirli daireler veya işletmeler için özel muafiyetlere de izin verir.[1]
Dükkânlar ve eczaneler açık mı?
Kanun, belirli ruhsatlı işletmelerin kapanmasını zorunlu kılar; kayıtlı eczanelerin ise eczacı gözetiminde belirtilen saatlerde açık olmasına izin verir. Tatil çalışma saatleri için ilgili işletmeye danışın.[1]
Köleliğin Kaldırılması Günü nöbetlerinde neler yapılır?
Bölge nöbetlerinde geleneksel halk gösterileri, dinî ayin ve bildirinin gece yarısı simgesel olarak okunması yer alır.[4]
Kaynaklar ve referanslar
Jamaika içindeki Köleliğin Kaldırılması Günü için kullanılan kaynaklar:
- HOLIDAYS (PUBLIC GENERAL) — The Holidays (Public General) Act- Ministry of Labour and Social Security, Jamaica
- Emancipation- National Library of Jamaica
- History Notes: Information on Jamaica’s Culture & Heritage- National Library of Jamaica
- Emancipation Vigil- Jamaica Cultural Development Commission