Fransa’da Yılbaşı
Yılbaşı ya da le Jour de l’An, 1 Ocak’a denk gelir. Fransız hukuku bu günü resmî tatil olarak listeler; ancak çalışanların izinli olup olmayacağı işyeri veya sektör anlaşmalarına, böyle bir anlaşma yoksa işverenin kararına bağlıdır.[1]
İşyerine göre değişen izin uygulamasıyla yasal tatil
İş Kanunu, 1 Ocak’ı Fransa’nın yasal resmî tatilleri arasında sayar. Ancak tatil statüsü ile izin kuralları birbirinden ayrıdır: Hangi tatillerde çalışılmayacağını bir anlaşma belirler; anlaşma yoksa işveren karar verir. Kanun, 1 Mayıs’ı ayrıca zorunlu çalışma dışı tatil olarak düzenlediğinden Yılbaşı tüm çalışanlar için otomatik olarak izin günü değildir.[1]
Kanuna göre resmî tatilde çalışılmadığı için kaybedilen çalışma saatleri daha sonra telafi edilemez. Yasal kıdem koşullarını karşılayan çalışanların, kanunda belirtilen istisnalar saklı kalmak üzere, resmî tatilde çalışmamaları nedeniyle ücretleri düşürülemez.[1] Resmî tatilin kişinin normal dinlenme gününe denk gelmesi tek başına genel bir yasal telafi günü hakkı doğurmaz; ancak işyeri anlaşması böyle bir hak tanıyabilir.[2]
Yıl neden 1 Ocak’ta başlıyor?
Bu tarihin Fransa’nın sivil takvim tarihinde özel bir yeri vardır. Bibliothèque nationale de France’ın kayıtlarına göre IX. Charles’ın 1564’te yayımladığı Roussillon Fermanı, Fransa genelinde yılın 1 Ocak’ta başlamasını emretti.[3] Bu düzenleme, krallık genelinde sivil yılın başlangıcını standartlaştırdı.
Yılbaşı hediyesi verme geleneği, modern tatil takviminden eskidir. Fransa Eğitim Bakanlığı’nın eğitim kaynağı, étrennes geleneğinin Roma’daki yılbaşı armağanlarına dayandığını ve cadeau sözcüğü yaygınlaşmadan önce terimin 20. yüzyıla kadar geniş ölçüde kullanıldığını belirtir.[4]
Gelenekler ve pratik planlama
Étrennes, Fransa’da tarihsel olarak belgelenmiş bir yılbaşı geleneğidir: yılın dönümünde verilen küçük armağanlar. Malmaison ve Bois-Préau Şatoları Ulusal Müzesi, koleksiyon notlarında bu gelenekten söz eder ve 18. ve 19. yüzyıllarda Fransız sarayında verilen yeni yıl hediyelerini belgeler.[5]
Ziyaretçiler, gitmeden önce devlet daireleri ile bankaların çalışma saatlerini kontrol etmelidir. Plan yapmadan önce ilgili mağaza veya ulaşım işletmesinin tatil saatlerine bakın.[1]
Fransa’da Yılbaşı: Sıkça sorulan sorular
Fransa’da Yılbaşı ne zaman?
1 Ocak’ta kutlanır. İş Kanunu bu tarihi yasal resmî tatil olarak listeler.[1]
Fransa’da herkes yılbaşında izinli mi?
Hayır. Gün resmî tatildir; ancak hangi tatillerde çalışılmayacağını işyeri veya sektör anlaşmaları belirler. Anlaşma yoksa işveren karar verir.[1]
1 Ocak normal izin gününe denk gelirse telafi günü veriliyor mu?
Bu nedenle genel bir yasal ek izin hakkı yoktur. İşyeri anlaşması farklı bir kural getirebilir.[2]
Mağazalar ve toplu taşıma açık olur mu?
Yola çıkmadan önce ilgili mağazanın veya ulaşım işletmesinin tatil bilgilerini kontrol edin.
Kaynaklar ve referanslar
Fransa içindeki Yılbaşı için kullanılan kaynaklar:
- Section 1 : Dispositions générales (Articles L3133-1 à L3133-3-2)- Légifrance
- Cour de cassation, civile, Chambre sociale, 18 janvier 2012, 09-72.911, Inédit- Légifrance
- Notice de titre conventionnel « Édit de Roussillon (1564) »- Bibliothèque nationale de France
- Les fêtes- Odysseum, ministère de l’Éducation nationale
- Des étrennes à Malmaison- Musée national des châteaux de Malmaison et de Bois-Préau