Bulgaristan’da Noel
Bulgaristan’da Koleda olarak adlandırılan Noel, 25 Aralık’ta Mesih’in Doğuşu yortusu olarak kutlanır. Noel Arifesi ve 26 Aralık’ı da kapsayan üç günlük resmî tatil döneminin günlerinden biridir; hane gelenekleri değişiklik gösterir.[1][2][3]
Bulgaristan yasalarına göre resmî tatil
Bulgaristan İş Kanunu’nun 154. maddesi, 25 ve 26 Aralık’ı resmî tatil olarak adlandırır; 24 Aralık Noel Arifesi’ni ise ayrıca listeler. Bakanlar Kurulu da aynı tarihleri yayımlar. Resmî tatilde çalışmaya izin verilir, ancak İş Kanunu çalışanlara bu çalışma için en az iki kat ücret ödenmesini şart koşar.[1][2]
İş Kanunu’na göre Paskalya dışındaki bir resmî tatil cumartesiye ve/veya pazara denk geldiğinde, duruma göre sonraki ilk ya da ilk iki iş günü çalışılmayan gün olur. Listelenmiş tatillerden biri hafta sonuna denk geldiğinde bu kural Noel tatili dönemini etkileyebilir.[1]
Dinî anlamı ve Koleda adı
Burgas Bölge Tarih Müzesi, Noel’i Ortodoks Kilisesinin Mesih’in Doğuşu’nu kutlaması olarak anlatır ve 25 Aralık için Bulgarca adlardan biri olarak Koleda’yı verir. Bozhik ve “Büyük Noel” anlamındaki Golyama Koleda dahil başka adları da kaydeder.[3]
Aile gelenekleri ve bayram yemekleri
Müze anlatımlarında Noel Arifesi, törensel ekmek ve etsiz yemeklerden oluşan sofrayla aile buluşması olarak aktarılır. Burgas müzesinin kaydettiği örnekler arasında sarma, fasulye, kuru meyve, haşlanmış buğday ve balkabağı ya da yeşillik böreği bulunur. Bunlar belgelenmiş geleneklerdir; her hanenin uyması gereken kurallar değildir.[3]
Müze, koledari adı verilen genç erkek gruplarının evleri ziyaret edip şarkılar söylediği ve iyi dileklerde bulunduğu koleduvane geleneğini de kaydeder. Ev sahipleri geleneksel olarak onlara yiyecek veya özel ekmekler verir. Müze, Noel günü aile ziyaretlerinden ve misafirlerden söz eder; taze ekmek, etli börek, pırasalı domuz eti, fırında ciğer ve kızarmış tavuk gibi bayram yemeklerini sıralar.[3]
O gün sizi neler bekliyor?
Noel resmî tatil olduğundan devlet daireleri kapalıdır. Hafta sonu kuralı uygulandığında yasa ilave çalışılmayan günler belirler. Mağazalar, restoranlar ve ulaşım hizmetleri kendi saatlerini belirler; plan yapmadan önce onlara danışın.[1][2]
Sıkça sorulan sorular
Noel Bulgaristan’da resmî tatil mi?
Noel ne zaman kutlanır?
Noel hafta sonuna denk gelirse Bulgaristan telafi günü veriyor mu?
İş Kanunu’na göre Paskalya dışındaki bir resmî tatil cumartesiye ve/veya pazara denk geldiğinde, duruma göre sonraki ilk ya da ilk iki iş günü çalışılmayan gün olur.[1]
Noel günü mağazalar ve ulaşım açık mı?
Mağazalar ve ulaşım işletmeleri kendi çalışma saatlerini belirler; yola çıkmadan önce onlara danışın.
Kaynaklar ve referanslar
Bulgaristan içindeki Noel için kullanılan kaynaklar:
- Labour Code- Ministry of Labour and Social Policy of the Republic of Bulgaria
- Bulgarian official holidays- Council of Ministers of the Republic of Bulgaria
- Christmas holidays- Regional Historical Museum Burgas