Burkina Faso’da 1966 Yukarı Volta Darbesi'nin Yıldönümü
Burkina Faso’da 3 Ocak, 1966’da Birinci Cumhuriyet hükümetini deviren kitlesel hareketi anmak üzere 1966 Yukarı Volta Darbesi'nin Yıldönümü olarak anılır. Yürürlükteki yasal çerçeveye göre bu tarih, ücretli resmî tatil değil, anma ve düşünme günüdür.[1][2]
Ücretli izin değil, anma günü
Burkina Faso’nun yürürlükteki yasasında 3 Ocak, anma ve düşünme günü olarak listelenir. Yasa bu tarihleri ücretli resmî tatillerden ayırır ve anma günlerinde çalışıldığını belirtir. Günün resmî adı, darbenin kendisini değil Halk Ayaklanması’nı vurgular.[1]
Önceki yasa, 3 Ocak’ı ülke çapında ücretli izin verilen yasal tatil olarak sınıflandırıyordu. Ayrıca yasal tatil pazar gününe denk geldiğinde sonraki pazartesinin izin günü olmasını öngörüyordu. Yürürlükteki düzenleme bu telafi kuralını kaldırmıştır: 3 Ocak’ın pazara denk gelmesi, sonraki pazartesiyi ücretli resmî tatil yapmaz.[1][3]
Bu tarihte ne anılır?
3 Ocak 1966’da sendikaların öncülüğündeki geniş çaplı halk ayaklanması, Maurice Yaméogo’nun başında bulunduğu Birinci Cumhuriyet hükümetini devirdi. Üniversite bünyesinde yayımlanan tarih yazısına göre ardından Yarbay Sangoulé Lamizana iktidara çağrıldı.[2]
Bu tarih hem yurttaşların harekete geçmesini hem de yönetimdeki büyük değişimi anar. Resmî ad olan 1966 Yukarı Volta Darbesi'nin Yıldönümü harekete vurgu yaparken, tarih yazısı Yaméogo yönetiminin düşmesinin ardından ordunun hükümete girdiğini kaydeder.[1][2]
Gün nasıl anılır?
Yasa, 3 Ocak’ı anma ve düşünme günü olarak belirler; ancak ülke çapında bir tören, âdet, yemek veya bölgesel farklılık olduğunu varsaymamak gerekir. Eski mevzuatta belirli tarihsel günlerin anma törenlerine vesile olabileceği belirtilmişti; fakat insanların bugün 3 Ocak’ta ne yaptığını ortaya koymaz.[1][3]
Günün nasıl geçtiğine dair en açık gösterge yasal statüsüdür: Çalışma sürerken bu gün anmaya ayrılmıştır. Belirli bir halka açık etkinliğe katılmak isteyen ziyaretçiler yerel duyuruları kontrol etmelidir.[1]
Günlük yaşama etkileri
Yürürlükteki düzenlemeye göre 3 Ocak çalışma günü olduğundan, yasa genel ücretli izin hakkı tanımaz ve tarih pazar gününe denk geldiğinde sonraki pazartesinin tatil olmasını gerektirmez. Yasa tek tek banka, mağaza veya ulaşım hizmetlerinin çalışma saatlerini belirlemez.[1]
Gezginler, gitmeyi planladıkları kurum, banka, mağaza veya ulaşım işletmesinin çalışma saatlerini doğrulamalıdır.[1]
Sıkça Sorulan Sorular
Burkina Faso’da 3 Ocak’ta çalışılmıyor mu?
Hayır. Yürürlükteki düzenleme bu günü ücretli resmî tatil değil, çalışılan bir anma ve düşünme günü olarak sınıflandırır.[1]
3 Ocak’ta ne anılır?
1966’daki 3 Ocak Halk Ayaklanması, Maurice Yaméogo’nun Birinci Cumhuriyet hükümetini deviren sendikaların öncülük ettiği halk hareketi anılır.[2]
3 Ocak pazara denk gelirse pazartesi izin mi?
Bankalar, mağazalar ve ulaşım hizmetleri açık mı?
Yasa 3 Ocak’ı çalışma günü olarak kabul eder, ancak tek tek hizmetlerin çalışma saatlerini belirtmez. Çalışma programı için hizmet sağlayıcıya danışın.[1]
Kaynaklar ve referanslar
Burkina Faso içindeki 1966 Yukarı Volta Darbesi'nin Yıldönümü için kullanılan kaynaklar:
- Nouvelle loi sur les jours fériés : ce qui va changer- Assemblée législative de transition du Burkina Faso
- Le mouvement syndical entre lutte et pacifisme sous le règne de LAMIZANA (de 1966 à 1974)- Université Joseph Ki-Zerbo, ProGRES
- Loi portant fêtes légales et événements à caractère historique au Burkina Faso- Académie de Police du Burkina Faso