Bosna-Hersek içinde Kurban Bayramı

Takvimdeki anlamı ve yeri

Hadži-bajram olarak da adlandırılan Kurban-bajram, İslam takvimine bağlıdır ve Zilhicce'nin 10. gününe denk gelir. Bosna-Hersek İslam Birliği onu düzenli dini takviminde listeler; bayram dört gün sürer, ana kutlama ise ilk gün başlar.[3][4]

Kurban, İslam öğretisinde İbrahim'in Allah'a bağlılığını hatırlatır. İslam Birliği, bu ibadeti şükür ve kulluk eylemi olarak anlatır; ihtiyaç sahipleri, arkadaşlar ve komşularla et paylaşılması da toplumsal amacını yansıtır.[3]

Namaz, kurban ve paylaşım

İlk gün, sabah kılınan cemaat namazı Bayram-namaz ile başlar. İslam Birliği'nin kamuya yönelik duyurularında namaz ve hutbe kutlamanın temel unsurları olarak anlatılır; Saraybosna duyurusunda Gazi Hüsrev Bey Camii'ndeki resmi buluşmaya da yer verilmiştir.[3][4]

Bazı aileler namazdan sonra kurban, yani kesilmesi uygun bir hayvanın dini usullere göre kesilmesini düzenler. İslam Birliği'nin rehberi etin hane halkı, komşular ve maddi imkânları daha kısıtlı kişiler arasında paylaşılmasını tavsiye eder. Önerilen paylaşım sabit bir kural değildir; rehber etin başka inançlardan kişilerle de paylaşılmasına izin verir.[3][5]

İslam Birliği'nin anlattığı kamusal kutlamada ziyaretler ve bayramlaşma da yer alır. Dini rehberinde kurban, yalnızca aile yemeği olarak değil, cömertlik ve iyi komşuluk ilişkileriyle bağlantılı olarak ele alınır.[3]

Kimler izin kullanabilir?

Kurban Bayramı'nı herkes için ülke çapında kapanma günü yapan tek bir kural yoktur. Sırp Cumhuriyeti'nde Tatiller Yasası Kurban Bayramı'nı dini bayram olarak listeler ve Müslüman inananlara ilk ve ikinci günlerde ücretli izin verir. Yasaya göre iş günü olmayan günlere denk gelen tatiller sonraki iş gününe aktarılmaz.[1]

Bosna-Hersek Federasyonu'nda Federal Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı'nın açıkladığı çalışma kuralı, her çalışana takvim yılı başına dini veya geleneksel ihtiyaçları için en fazla dört iş günü izin, bunun iki günü ücretli olmak üzere, tanır. Bu, dini bayramlarda kullanılabilen bir izin hakkıdır; her işyerinin kapanmasını zorunlu kılan genel bir karar değildir.[2]

Bakanlık, sağlık ve polis hizmetlerinde çalışanlar dahil bazı kişilerin bayramda planlı görevleri olabileceğini belirtir. Bir dairenin, bankanın, mağazanın veya ulaşım hizmetinin kapanacağını varsaymadan önce işverene ya da yerel hizmet sağlayıcıya danışın.[6]