Ramazanski bajram na Kosovu
Poznat lokalno kao Fitër Bajrami, Ramazanski bajram označava kraj Ramazana i zvanični je državni praznik na Kosovu. Njegov datum prati lunarni kalendar, dok mu status u zakonu i javnom kalendaru Kosova daje opštedruštveni, kao i verski značaj.[1][2][3]
Državni praznik prema zakonu Kosova
Zakon Kosova br. 03/L-064 uvrštava prvi dan muslimanskog praznika među zvanične praznike u zemlji. Zvanični praznici su plaćeni slobodni dani za zaposlene, u skladu sa drugim važećim zakonima, a rad tokom praznika nadoknađuje se slobodnim vremenom ili isplatom u iznosu od jedan i po put uobičajene zarade.[1]
Zakon takođe propisuje da su naredni radni dani neradni ako zvanični praznik pada u subotu ili nedelju. Ovo opšte pravilo važno je za planiranje, jer se datum Fitër Bajramija pomera kroz dane nedelje kako lunarni kalendar odmiče. U zvaničnom rasporedu Centralne banke navodi se da se datumi bajramskih praznika mogu menjati u skladu sa lunarnim kalendarom.[1][2]
Značenje i vreme obeležavanja
Ramazanski bajram je proslava završetka Ramazana, meseca posta. Islamska zajednica Kosova koristi naziv Fitër Bajrami u svom kalendaru, u kojem je praznik naveden posle Ramazana, a njegovo predvečerje zasebno. Centralna banka takođe navodi da se datumi bajramskih praznika određuju prema lunarnom kalendaru, pa se gregorijanski datum menja iz godine u godinu.[2][3][4]
Zakon Kosova o državnim praznicima odražava versku i kulturnu raznolikost zemlje tako što uz muslimanske navodi i katoličke i pravoslavne hrišćanske praznike, kao i državne komemoracije. Praznik priznaje kao deo zvaničnog kalendara zemlje, a ne određuje mu stalan datum po gregorijanskom kalendaru.[1]
Proslava na Kosovu
U zvaničnim porukama predsednika Kosova bajram se opisuje kao vreme za molitvu, solidarnost, darežljivost i bliskost sa rođacima, prijateljima i komšijama. Ljudi se podstiču da podele sa onima kojima je pomoć potrebna, povezujući završetak Ramazana sa brigom o drugima. Ove poruke predstavljaju javni prikaz vrednosti povezanih sa praznikom na Kosovu; ne utvrđuju da ga svaka porodica obeležava na isti način.[4]
Običaji se razlikuju među porodicama i zajednicama; posetioci koji žele da prisustvuju molitvi ili događaju zajednice treba da zatraže aktuelne informacije od lokalne džamije ili Islamske zajednice Kosova.[3][4]
Šta očekivati tog dana
Zakon propisuje da je taj dan plaćeni praznik za zaposlene, uz mogućnost drugačijeg uređenja drugim zakonima, i obavezuje Vladu da odredi javne i privatne ustanove i službe koje moraju da nastave rad. Pravila međubankarskog platnog sistema Centralne banke navode da je sistem zatvoren tokom zvaničnih praznika. To samo po sebi ne potvrđuje radno vreme pojedinačnih filijala banaka, prodavnica, restorana ili prevoznih službi.[1][5]
Radi praktičnog planiranja, proverite direktno kod poslodavca, filijale banke, prodavnice ili prevoznika. Zvanični zakon o praznicima utvrđuje opšte pravilo o slobodnom danu.[1]
Često postavljana pitanja
Da li je Ramazanski bajram državni praznik na Kosovu?
Da. Zakon Kosova o zvaničnim praznicima priznaje prvi dan muslimanskog praznika kao zvanični praznik i zaposlenima daje pravo na plaćeni slobodan dan, u skladu sa drugim važećim zakonima.[1]
Kada se obeležava Fitër Bajrami?
Da li se određuje zamenski dan ako praznik pada tokom vikenda?
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Ramazanski bajram (Eid al-Fitr) u Kosovo:
- LAW NO. 03/L-064 ON OFFICIAL HOLIDAYS IN REPUBLIC OF KOSOVO- Official Gazette of the Republic of Kosovo
- Official holidays schedule- Central Bank of the Republic of Kosovo
- Takvimi- Islamic Community of Kosovo
- President Osmani congratulates Eid al-Fitr: May this holiday pass in the spirit of solidarity, closeness and generosity, which our people has nurtured for centuries- President of the Republic of Kosovo
- Orari dhe tarifat për operacionet e Sistemit të Pagesave Ndërbankare (SPN)- Central Bank of the Republic of Kosovo