Praznik rada u Sjedinjenim Američkim Državama
Praznik rada je savezni praznik koji se obeležava prvog ponedeljka u septembru. Posvećen je društvenim i ekonomskim dostignućima američkih radnika, a nastao je iz nastojanja radničkog pokreta da oda priznanje njihovom doprinosu.[1][2]
Praznik oblikovan radničkim pokretom
Prva proslava Praznika rada održana je u Njujorku 5. septembra 1882, prema planu Centralnog sindikata. Ministarstvo rada opisuje rano obeležavanje kao paradu, nakon koje je usledila proslava za radnike i njihove porodice.[1]
Poreklo praznika je sporno: Ministarstvo rada navodi da se zasluga za predlog pripisuje i Piteru Dž. Mekgvajeru i Metjuu Megvajeru.[1]
Nekoliko saveznih država priznalo je Praznik rada pre nego što je Kongres usvojio zakon. Kongres je 28. juna 1894. proglasio prvi ponedeljak u septembru zakonskim praznikom; ovaj dan odaje priznanje doprinosu radnika snazi i blagostanju zemlje.[1]
Savezni praznik i slobodni dan
Praznik rada uvršten je među savezne praznike i svake godine pada prvog ponedeljka u septembru.[2][3] Pošto je datum vezan za ponedeljak, prema standardnom kalendaru ne pada za vikend.
Većina saveznih službenika ima pravo na plaćeni slobodan dan za praznik kada su oslobođeni radnih dužnosti, mada važe izuzeci i pravila o rasporedu rada. Savezni službenici kojima je praznik redovni neradni dan mogu, prema važećim pravilima, dobiti drugi dan umesto praznika; ovo je odredba o rasporedu rada, a ne opšti zamenski dan za sve.[2]
Savezni praznik ne garantuje svakom zaposlenom slobodan dan ili plaćeno odsustvo. Zakon o poštenim radnim standardima ne obavezuje privatne poslodavce da obezbede slobodan dan ili prazničnu naknadu; ove pogodnosti uglavnom zavise od dogovora poslodavaca i zaposlenih, a može važiti i zakon savezne države.[4]
Kako se obeležava Praznik rada
Parade, zabave i govori spadaju među načine na koje Amerikanci obeležavaju Praznik rada. Ministarstvo rada povezuje paradu i proslavu u zajednici sa prvom proslavom, dok su kasnija obeležavanja više naglašavala ekonomski i građanski značaj praznika.[1]
Praznik se obeležava širom Sjedinjenih Američkih Država, ali se aktivnosti i rasporedi mogu razlikovati među zajednicama. USAGov navodi da se mnoge državne službe i neka privatna preduzeća zatvaraju tokom saveznih praznika; pre posete proverite kod konkretne službe ili preduzeća jer zatvaranje nije univerzalno.[3]
Često postavljana pitanja
Kada je Praznik rada u Sjedinjenim Američkim Državama?
Da li je Praznik rada neradni dan za sve?
Šta je obično zatvoreno na Praznik rada?
Mnoge državne službe i neka privatna preduzeća zatvaraju se tokom saveznih praznika. Zatvaranje se razlikuje, zato proverite raspored konkretne službe ili preduzeća.[3]
Zašto se obeležava Praznik rada?
Posvećen je društvenim i ekonomskim dostignućima američkih radnika i njihovom doprinosu zemlji.[1]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Praznik rada u Sjedinjene Američke Države:
- History of Labor Day- U.S. Department of Labor
- Holidays Work Schedules and Pay- U.S. Office of Personnel Management
- American holidays- USAGov
- Questions and Answers About the Fair Labor Standards Act (FLSA)- U.S. Department of Labor