Oslobođenje od fašizma u San Marinu
San Marino obeležava 28. jul kao godišnjicu pada fašizma i Dan slobode, građanski i državni praznik utvrđen zakonom. Datum podseća na pad fašističkog režima u San Marinu 1943. godine i obeležava se zvaničnom ceremonijom u istorijskom središtu.[1][2][3]
Praznik San Marina utvrđen zakonom
Zakonom o praznicima San Marina iz 1990. godine 28. jul utvrđen je kao godišnjica pada fašizma. Izmenom zakona iz 2013. godine datum je dobio današnji zvanični naziv: „Godišnjica pada fašizma i Dan slobode“. To je jedan od građanskih i državnih praznika zemlje.[1][2]
Zakonom iz 1990. godine propisano je da državne službe i zgrade kastela ističu zastave tokom državnih praznika, kao i da se propisi o radu usklađuju sa kalendarom praznika. U citiranom tekstu nije utvrđeno pravilo o zamenskom danu.[1]
Na šta ovaj datum podseća
Fašistički režim u San Marinu pao je 28. jula 1943. godine, tri dana posle pada fašizma u Italiji, prema istorijskom prikazu koji je objavilo ministarstvo prosvete San Marina. U prikazu se lokalna partija opisuje kao oligarhijska i antidemokratska, uz napomenu da su druge partije i neslaganje bili ograničeni.[3]
Pad režima nije označio kraj fašističke aktivnosti u zemlji: u istom istorijskom prikazu navodi se da je pokret obnovljen nekoliko meseci kasnije i da je konačno nestao u septembru 1944. godine. Zato se praznikom obeležavaju pad režima 1943. godine i sloboda zemlje, a ne kraj svakog prisustva fašizma u San Marinu.[3][4]
Kako se obeležava
Na zvaničnoj ceremoniji održanoj 2024. godine u Gradu San Marinu, u Javnoj palati održani su govori i istorijski uvod, pročitani su odlomci iz zapisa ljudi uključenih u događaje iz 1943. godine, učenici Muzičkog instituta San Marina izveli su muzički program, a potom je izvedena državna himna. Kapetani regenti položili su lovorov venac na Trgu slobode.[4]
Taj program je dokumentovan primer, a ne garancija godišnjeg rasporeda. Na zvaničnom spisku praznika 28. jul naveden je zvaničnim nazivom koji podseća na istorijski događaj, ali se ne opisuju uobičajeno jelo ni posebna tradicija u različitim kastelima San Marina.[2][4]
Praktične informacije
Centralna banka San Marina navodi ovaj datum među danima kada je nacionalni platni sistem zatvoren. To je korisno za planiranje bankovnih transfera i izvršavanja plaćanja, ali ne utvrđuje radno vreme pojedinačnih filijala banaka, prodavnica, turističkih atrakcija ni prevoznih službi.[5]
Zakonom je utvrđen državni praznik i propisano je isticanje zastava na zgradama državnih službi i u kućama kastela; pojedinačno radno vreme službi nije navedeno. Informacije proverite neposredno kod službe, preduzeća ili prevoznika čije usluge planirate da koristite.[1]
Često postavljana pitanja
Kada se obeležava Oslobođenje od fašizma?
Obeležava se svakog 28. jula. Zakonom je ovaj datum nazvan Godišnjica pada fašizma i Dan slobode.[2]
Da li je to državni praznik u San Marinu?
Da li su banke i prodavnice otvorene?
Centralna banka navodi 28. jul kao dan kada je nacionalni platni sistem zatvoren. U njenom kalendaru nema radnog vremena filijala, a citirani zvanični izvori ne utvrđuju da li su prodavnice i druga preduzeća otvoreni, pa proverite informacije na licu mesta.[5]
Da li se održavaju zvanične ceremonije?
Na zvaničnoj ceremoniji koju je dokumentovao Visit San Marino održana su istorijska čitanja i muzički program, izvedena je državna himna, a kapetani regenti položili su venac. Program može da se razlikuje od godine do godine.[4]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Oslobođenje od fašizma u San Marino:
- LEGGE 18 dicembre 1990 n.152 (pubblicata il 20 dicembre 1990) — Calendario delle Festività- Consiglio Grande e Generale della Repubblica di San Marino
- LEGGE 30 OTTOBRE 2013 N.152 — Modifica dell’art. 2 della Legge 18 dicembre 1990 n. 152 – Calendario delle Festività- Consiglio Grande e Generale della Repubblica di San Marino
- Diapositiva 1- Dipartimento Istruzione e Cultura, Repubblica di San Marino
- Anniversary of the Fall of Fascism and Freedom Day- Visit San Marino, Republic of San Marino Tourism Office
- Calendario festività- Banca Centrale della Repubblica di San Marino