Sete Đuno na Malti
Sete Đuno je nacionalni praznik Malte 7. juna. Podseća na nerede u Valeti 1919. godine, tokom kojih su britanske trupe pucale na okupljene na protestima zbog cene hleba i ubile četvoricu Maltežana. Ovaj dan podseća i na mesto tih događaja u političkoj istoriji Malte.[1][2]
Nacionalni praznik sa utvrđenim datumom
Zakon o državnim i drugim javnim praznicima Malte uređuje nacionalne i javne praznike. Vlada navodi Sete Đuno među nacionalnim praznicima Malte, a Odeljenje za industrijske i radne odnose (DIER) označava 7. jun kao plaćeni nacionalni praznik.[1][3]
Sete Đuno se svake godine obeležava 7. juna. Zvanični spiskovi praznika navode taj datum, dok DIER objašnjava da prava zaposlenih zavise od važećeg naloga o regulisanju zarada. Ako praznik padne na slobodan dan zaposlenog, pravila mogu predviđati dodatni godišnji odmor; uslovi za zaposlene koji rade razlikuju se prema sektoru. Ovo su prava zaposlenih, a ne opšte obećanje zamenskog praznika u ponedeljak.[1][3][4]
Događaji iz 1919. godine
Niz nereda usledio je 7. juna 1919. godine, nakon naglog rasta cena hleba i teških životnih uslova. Okupljeni su protestovali protiv uvoznika žita i mlinara brašna za koje su verovali da ostvaruju dobit dok ljudi gladuju. Britanske trupe pozvane su da obuzdaju okupljene, začuli su se pucnji, a ubijena su četvorica Maltežana — Manwel Attard, Karmnu Abela, Ġużè Bajada i Wenzu Dyer.[2]
Ovi događaji postali su važna prekretnica u političkoj istoriji Malte. Malteški parlament navodi da su ukazali na potrebu za društvenim i ekonomskim reformama; nakon daljih napora malteških vlasti, Ustav Amery–Milner iz 1921. prvi put je dodelio samoupravu u unutrašnjim pitanjima.[2] Izmenama zakona o praznicima iz 1989. godine Sete Đuno je postao jedan od pet nacionalnih praznika Malte.[2]
Komemoracije u Valeti
Parlament tradicionalno obeležava dan govorom predsednika Predstavničkog doma i polaganjem venaca kod spomenika Sete Đuno. Spomenik se nalazi na Trgu Svetog Đorđa u Valeti; u vladinom izveštaju iz 2025. zabeleženo je da je predsednik položio venac tokom komemoracije koju je organizovao Festivals Malta.[2][5]
U pregledanim zvaničnim izvorima zabeležene su komemoracije kod spomenika u Valeti. Oni ne potvrđuju uobičajeni jelovnik za Sete Đuno, određeni porodični običaj niti redovan program kulturnih događaja širom Malte i Goza, pa posetioci treba da provere zvanične spiskove događaja za aktivnosti planirane tokom boravka.[2][5]
Praktične informacije
Radno vreme i usluge razlikuju se od pružaoca do pružaoca, pa pre putovanja proverite direktno kod mesta koje planirate da posetite i kod odgovarajućeg prevoznika.[1][3][4]
Često postavljana pitanja
Da li je 7. jun državni praznik na Malti?
Šta se obeležava na Sete Đuno?
Obeležavaju se neredi u Valeti 1919. godine zbog naglog rasta cena hleba, kada su britanske trupe pucale na okupljene i ubile četvoricu Maltežana.[2]
Postoji li zamenski dan ako 7. jun padne na slobodan dan?
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Sete Đuno u Malta:
- Public Holidays in Malta- Government of Malta
- Sette Giugno Commemoration by the House of Representatives- Parliament of Malta
- National and Public Holidays- Department for Industrial and Employment Relations, Government of Malta
- Public Holiday Entitlements- Department for Industrial and Employment Relations, Government of Malta
- PRESS RELEASE BY THE OFFICE OF THE PRESIDENT- Office of the President, Government of Malta