Wigilia przesilenia letniego w kraju Łotwa

Daty i status prawny

Łotewska ustawa wymienia 23 czerwca jako dzień Līgo, a 24 czerwca jako dzień Jāņi; oba są świętami państwowymi. Ustawa o pracy stanowi, że pracownicy nie mogą być zobowiązani do pracy w dni wolne od pracy; jeśli praca jest konieczna dla zachowania ciągłości procesu pracy, pracodawca może jej wymagać, przyznając inny dzień odpoczynku lub odpowiednie wynagrodzenie.[1][2]

Przepis o kolejnym dniu roboczym dotyczy niektórych innych świąt, jeśli wypadają w sobotę lub niedzielę: 4 maja, ostatniego dnia Ogólnokrajowego Łotewskiego Święta Pieśni i Tańca oraz 18 listopada. Nie wymienia dnia Līgo ani dnia Jāņi, więc nie przewiduje dla tych obchodów dnia zastępczego.[1]

Znaczenie i sezonowe korzenie

Līgo i Jāņi to największe tradycyjne święto na Łotwie, mające dla Łotyszy głębokie znaczenie symboliczne. Obchody wiążą się z przesileniem letnim i zwyczajami sprzed chrześcijaństwa; ich starsze korzenie sięgają święta rolników między siewem a żniwami.[3][4]

Z tymi dniami wiąże się sezonowy punkt zwrotny i najkrótsza noc w roku. Czuwanie przez całą noc należy do tradycji.[4]

Jak świętują Łotysze

Zwyczaje obejmują zbieranie polnych kwiatów i gałęzi, wyplatanie wianków z kwiatów lub liści dębu oraz dekorowanie domów. Ludzie rozpalają obrzędowe ognisko, śpiewają pieśni ludowe z powtarzającym się refrenem „Līgo” i mogą przeskakiwać przez ogień. Poszukiwanie mitycznego kwiatu paproci należy do nocnego folkloru.[3][4]

Obchody często odbywają się na zewnątrz, między innymi w wiejskich zagrodach i podczas imprez plenerowych. Noc tradycyjnie spędza się bez snu aż do wschodu słońca. Niektóre zwyczaje są przedstawiane jako wierzenia, a nie pewniki: na przykład mówi się, że poranna rosa przynosi pieniądze, a przemycie nią twarzy ma zapewnić urodę.[4]

Ser z kminkiem, znany jako ser Jāņu, i piwo to tradycyjne potrawy i napoje. Z obchodami wiążą się także piwo jęczmienne i paszteciki.[3][4]

Planowanie świątecznych dni

Pracownicy zasadniczo nie mogą być zobowiązani do pracy w żadne z tych dwóch świąt, z zastrzeżeniem wyjątku dotyczącego ciągłości pracy przewidzianego w ustawie o pracy. Godziny otwarcia banków i sklepów oraz rozkłady jazdy sprawdź u przewoźników.[1][2]