Nowy Rok w Lesotho
Nowy Rok jest świętem państwowym w całym Lesotho i przypada 1 stycznia. Krajowe przepisy o świętach i pracy określają jego status oraz uprawnienia pracowników, a ustawa o świętach pozwala ustanawiać dodatkowe święta w drodze obwieszczenia.[1][2]
Święto państwowe w świetle prawa Lesotho
Ustawa Lesotho o świętach państwowych wymienia Nowy Rok 1 stycznia i uznaje dni wskazane w wykazie za święta państwowe w całym kraju. Pozwala również królowi, działającemu za radą ministra spraw wewnętrznych, ustanowić dodatkowe święto państwowe w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym.[1]
Ustawa uznaje święto państwowe z wykazu za dzień wolny od działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o wekslach i skryptach dłużnych. To przepis o ograniczonym zakresie: ustawa nie określa godzin otwarcia banków, sklepów ani transportu i nie nakazuje powszechnego wstrzymania wszystkich usług.[1]
Wykaz ustawy podaje 1 stycznia, ale nie przewiduje automatycznego dnia zastępczego, gdy data ta wypada w weekend. Ustanowienie dodatkowego święta jest możliwe w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym, dlatego nie należy zakładać dnia zastępczego, dopóki nie zostanie osobno ogłoszony.[1]
Wolne od pracy i praca w święto
Ustawa o pracy z 2024 roku stanowi, że gdy święto państwowe wypada w dniu, który w innym przypadku byłby dniem pracy pracownika, przysługuje mu wtedy płatny dzień wolny. Uprawnienie zależy zatem od zwykłego harmonogramu pracy danej osoby; ustawa nie określa tego dnia jako powszechnego płatnego wolnego dla wszystkich.[2]
Pracownikowi pracującemu w święto państwowe przysługuje albo podwójna zwykła stawka wynagrodzenia za dzień pracy, albo — za porozumieniem z pracodawcą — zwykłe wynagrodzenie dzienne oraz dodatkowy płatny dzień wolny od pracy w innym terminie. Są to formy rekompensaty przewidziane w ustawie.[2]
Planowanie na 1 stycznia
Ponieważ status święta określony w ustawie nie przesądza o godzinach pracy firm ani rozkładach transportu, mieszkańcy i odwiedzający powinni sprawdzić informacje bezpośrednio w urzędzie, banku, sklepie lub u przewoźnika, z którego zamierzają skorzystać. Zasada o dniu wolnym od działalności gospodarczej dotyczy wyłącznie weksli i skryptów dłużnych; przywołane przepisy nie stanowią, że każda firma lub usługa musi być zamknięta.[1]
Dla pracowników praktyczne znaczenie ma to, czy 1 stycznia byłby zwykle dniem pracy. Jeśli tak, ustawa o pracy przewiduje płatne wolne; jeśli praca jest wymagana, określa warianty wynagrodzenia lub czasu wolnego. Osoby, które chcą skorzystać z konkretnej usługi, powinny potwierdzić jej godziny u usługodawcy.[2]
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy w Lesotho przypada Nowy Rok?
Obchodzi się go 1 stycznia. Ta data figuruje w ustawie Lesotho o świętach państwowych.[1]
Czy pracownikom przysługuje płatny dzień wolny?
Pracownikowi przysługuje płatny dzień wolny, jeśli święto państwowe wypada w dniu, który w innym przypadku byłby jego dniem pracy.[2]
Co, jeśli ktoś pracuje w Nowy Rok?
Ustawa o pracy przewiduje podwójne zwykłe wynagrodzenie dzienne albo — za porozumieniem z pracodawcą — zwykłe wynagrodzenie i płatny dzień wolny od pracy w innym terminie.[2]
Czy sklepy, banki i transport są otwarte?
Przywołana ustawa o świętach nie określa godzin ich otwarcia. Przed podróżą lub planowaniem sprawdź informacje w konkretnej firmie lub u usługodawcy.[1]
Czy 1 stycznia automatycznie przenosi się na poniedziałek, gdy wypada w weekend?
Ustawa wymienia 1 stycznia i nie przewiduje automatycznego dnia zastępczego. Pozwala ustanowić dodatkowe święto państwowe w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym.[1]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Nowy Rok w kraju Lesotho:
- Public Holidays Act 1995- Parliament of Lesotho; hosted by ILO NATLEX
- Labour Act 2024- Ministry of Public Service, Kingdom of Lesotho