Wielki Piątek w Wielkiej Brytanii
Wielki Piątek przypada w piątek przed Niedzielą Wielkanocną i upamiętnia ukrzyżowanie oraz śmierć Jezusa Chrystusa. W Wielkiej Brytanii figuruje jako święto państwowe w Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej, ale nie oznacza to automatycznie, że każdy pracownik ma tego dnia płatne wolne.[1][2]
Znaczenie i obchody
Dla chrześcijan Wielki Piątek jest uroczystym dniem Wielkiego Tygodnia, skupionym na historii cierpienia Jezusa i Jego śmierci na krzyżu. Liturgia Kościoła anglikańskiego na Wielki Piątek obejmuje czytania o Męce Pańskiej, modlitwy i proklamację krzyża; częścią obchodów jest również cisza.[2]
Zwyczaje kościelne różnią się między parafiami. Niektóre organizują publiczne marsze świadectwa lub misteria Męki Pańskiej, a inne odprawiają nabożeństwo Drogi Krzyżowej albo nabożeństwo z czytaniami, refleksją i modlitwą. Są to przykłady praktyk opisywanych przez Kościół anglikański, a nie wydarzenia organizowane w każdym mieście lub kościele.[2]
W Wielkiej Brytanii tradycyjnie w Wielki Piątek je się bułeczki wielkanocne z krzyżykiem (hot cross buns). Kościół anglikański opisuje krzyż na bułeczce jako przypomnienie krzyża Jezusa, a przyprawy jako przypomnienie tych użytych podczas Jego pogrzebu.[3]
Święto państwowe i dzień wolny
Oficjalny brytyjski kalendarz świąt państwowych wymienia Wielki Piątek we wszystkich czterech krajach. Jego data zmienia się wraz z Wielkanocą, ale zawsze przypada w piątek, więc nie wymaga zastępczego dnia powszedniego, nawet jeśli data wypada w weekend. Zwykła zasada dotycząca dnia zastępczego obejmuje święta państwowe wypadające w weekend, a dzień wolny przypada wówczas zazwyczaj w następny poniedziałek.[1]
Sam status święta państwowego nie gwarantuje płatnego urlopu. Wytyczne dotyczące zatrudnienia w Irlandii Północnej stanowią, że dzień wolny lub dodatkowe wynagrodzenie zależą od umowy o pracę; rząd Wielkiej Brytanii przekazuje takie same ogólne wskazówki w sprawie świąt państwowych. Jeśli trzeba ustalić, czy danego dnia należy pracować, należy sprawdzić własną umowę lub regulamin pracowniczy.[1][4]
Planowanie dnia
Rząd Irlandii Północnej opisuje święta państwowe jako dni, w które banki i wiele innych firm jest zamkniętych. Nie oznacza to, że zamykają się wszystkie sklepy i usługi: godziny otwarcia mogą się różnić, dlatego przed podróżą należy skontaktować się bezpośrednio z daną firmą. Przywołane krajowe wytyczne nie określają jednego rozkładu jazdy sklepów ani transportu publicznego na Wielki Piątek.[4]
Oficjalny kalendarz wymienia również Poniedziałek Wielkanocny jako święto państwowe w Anglii, Walii i Irlandii Północnej, co oznacza, że w tych krajach Wielki Piątek rozpoczyna długi weekend wielkanocny. Oficjalna szkocka lista nie uwzględnia Poniedziałku Wielkanocnego jako święta państwowego. Planując podróż, wizytę lub sprawy bankowe, należy sprawdzić informacje o danym lokalnym usługodawcy i jego świąteczne godziny pracy.[1]
Wielki Piątek w Wielkiej Brytanii: najczęstsze pytania
Czy Wielki Piątek jest świętem państwowym w całej Wielkiej Brytanii?
Tak. Rząd Wielkiej Brytanii wymienia Wielki Piątek jako święto państwowe w Anglii i Walii, Szkocji oraz Irlandii Północnej.[1]
Czy wszyscy mają wolne od pracy w Wielki Piątek?
Nie. Status święta państwowego nie gwarantuje płatnego urlopu; prawo do dnia wolnego lub dodatkowego wynagrodzenia zależy od warunków zatrudnienia.[1][4]
Czy sklepy i banki są otwarte w Wielki Piątek?
Banki i wiele innych firm zamykają się w święta państwowe, ale godziny otwarcia są różne. Przed wyjściem należy sprawdzić informacje konkretnego sklepu lub banku.[4]
Czy transport publiczny kursuje według zwykłego rozkładu?
Przywołane krajowe wytyczne nie podają jednego rozkładu jazdy transportu w Wielki Piątek dla całej Wielkiej Brytanii. Przed podróżą należy sprawdzić informacje o usługach danego przewoźnika.[1]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Wielki Piątek w kraju Wielka Brytania:
- UK bank holidays- GOV.UK
- Fact File: What is Good Friday?- The Church of England
- Marking Good Friday- The Church of England
- Bank holidays- nidirect, Northern Ireland Executive