Boże Narodzenie w Etiopii
Boże Narodzenie w Etiopii jest znane jako Genna lub Lidet i upamiętnia narodziny Jezusa Chrystusa. To zarówno święto religijne, jak i dzień wolny, obchodzony nabożeństwami, rodzinnymi posiłkami, a w niektórych społecznościach także tradycyjną grą na świeżym powietrzu.[1][2]
Święto religijne i dzień wolny
Etiopski Kościół Ortodoksyjny Tewahedo uznaje Boże Narodzenie za jedno z głównych świąt i nazywa je Gena lub Liddet. W jego kalendarzu święto przypada 29 dnia miesiąca tahsas. Kościół opisuje je jako potwierdzenie, że Chrystus rzeczywiście się narodził, i podaje, że poprzedza je post bożonarodzeniowy.[2]
Etiopska proklamacja nr 1334/2024 dotycząca świąt publicznych wymienia Boże Narodzenie wśród świąt religijnych obchodzonych w całym kraju. Przewiduje, że instytucje państwowe i niepaństwowe nie świadczą w święta religijne usług publicznych, a pracownicy zachowują wynagrodzenie za ten dzień. Proklamacja dopuszcza też stosowanie przepisów prawa pracy i służby cywilnej wobec pracy, która musi być kontynuowana.[3]
Nabożeństwa i bożonarodzeniowa gra
Nabożeństwa kościelne są głównym elementem Genna. Etiopska Agencja Informacyjna podaje, że chrześcijanie uczestniczą w całonocnych modlitwach w wigilię, którym towarzyszą śpiew, recytacje i kazania. W etiopskich kościołach ortodoksyjnych Tewahedo muzyce mogą akompaniować bęben kebero i sistrum tsenatsel.[1]
W okresie Bożego Narodzenia na świeżym powietrzu rozgrywa się tradycyjną grę zwaną Genna lub Yegena Chawata. ENA opisuje ją jako przypominającą hokej na trawie: gracze używają drewnianych kijów, by uderzać twardą drewnianą piłkę. Agencja podaje, że gra jest popularna wśród młodzieży na wsi, a rzadka w miastach.[1]
Lalibela jest ważnym celem pielgrzymek związanych ze świętem. ENA informuje, że pielgrzymi i turyści odwiedzają tam wykute w skale kościoły w okresie Bożego Narodzenia, a etiopska ambasada również opisywała tamtejsze obchody jako wyjątkowe.[1][4]
Post i świąteczne posiłki
Etiopski Kościół Ortodoksyjny opisuje 40-dniowy post przed Bożym Narodzeniem, który rozpoczyna się w święto Sibket i kończy w wigilię. Według Kościoła jest to czas duchowego przygotowania. Praktyka postna dotyczy członków Kościoła i nie powinna być traktowana jako opis zwyczajów wszystkich Etiopczyków.[2]
Po zakończeniu postu rodziny i przyjaciele spotykają się na świątecznym posiłku. ENA podaje, że często obejmuje on doro wet, pikantny gulasz z kurczaka, podawany z indżerą i daniami wegetariańskimi. Agencja opisuje również przygotowywanie przez kobiety pieczywa oraz napojów, takich jak tella i tej.[1]
Czego spodziewać się w święto
Proklamacja dotycząca świąt publicznych wymaga, by instytucje państwowe i niepaństwowe nie świadczyły usług publicznych, z zastrzeżeniem pracy wymaganej przez prawo. Wprost przewiduje kontynuację usług podstawowych, w tym działalności szpitali, ośrodków zdrowia, klinik i aptek. Hotele, kawiarnie, restauracje, sklepy spożywcze, punkty handlowe i niektóre inne lokale mogą działać, dlatego godziny otwarcia mogą się różnić.[3]
Podróżni powinni bezpośrednio sprawdzić lokalne informacje o transporcie i działalności obiektów, szczególnie jeśli planują odwiedzić kościoły lub Lalibelę w czasie obchodów.[3][4]
Najczęściej zadawane pytania
Czy Boże Narodzenie jest świętem publicznym w Etiopii?
Tak. Proklamacja nr 1334/2024 wymienia Boże Narodzenie jako krajowe święto religijne i przewiduje, że instytucje państwowe i niepaństwowe nie świadczą usług publicznych.[3]
Kiedy obchodzi się Boże Narodzenie w Etiopii?
Czy sklepy, restauracje i apteki są otwarte?
Proklamacja wymaga kontynuowania podstawowych usług zdrowotnych, w tym działalności aptek. Dopuszcza też funkcjonowanie sklepów, restauracji i kilku innych rodzajów lokali, ale nie gwarantuje otwarcia żadnej konkretnej firmy.[3]
Co można zobaczyć podczas Genna?
Można natrafić na nabożeństwa, spotkania rodzinne i tradycyjną grę Genna. ENA informuje również o bożonarodzeniowych pielgrzymkach do wykutych w skale kościołów w Lalibeli.[1]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Boże Narodzenie w kraju Etiopia:
- Ethiopian Christmas: Genna- Ethiopian News Agency
- The Ethiopian Orthodox Tewahedo Church- Ethiopian Orthodox Tewahedo Church
- Proclamation to Determine Public Holidays and Celebration of Public Holidays - Proclamation No. 1334/2024- Federal Democratic Republic of Ethiopia
- Ethiopia Cherishes Peculiar Celebration of Gena (Jan 07, 2018)- Embassy of Ethiopia