شهادت امام علی در ایران
ایران شهادت امام علی را در 21 رمضان، تاریخی که در قانون تعطیلات کشور آمده است، تعطیل رسمی می‌داند. این روز یادآور علی است که شیعیان او را امام اول خود می‌دانند و گرامی می‌دارند؛ تاریخ میلادی آن هر سال تغییر می‌کند، زیرا تقویم اسلامی قمری است.[1][2][3]
تعطیل رسمی در 21 رمضان
قانونی که تعطیلات رسمی سراسری ایران را برمی‌شمارد، 21 رمضان را روز شهادت حضرت امیر، لقبی برای امام علی، می‌نامد. قانون کار ایران نیز جداگانه تعطیلات رسمی را تعطیلی کارگران می‌شناسد. قانون تعطیلات این تاریخ را نام میبرد، اما قاعدهای برای روز جایگزین تعیین نمیکند؛ تقویم رسمی نیز هیچ روز جایگزین یا تعطیل جبرانی ثبت نکرده است.[1][4]
قانون این تعطیلی را با تاریخ اسلامی مشخص می‌کند، نه با تاریخی ثابت در تقویم میلادی. از این رو معادل میلادی آن هر سال تغییر می‌کند. این تاریخ در تقویم ایران یادآور درگذشت علی است، نه ضربتی که بنا بر روایت‌ها دو روز پیش‌تر بر او وارد شد.[1][2]
امام علی که بود
علی بن ابی‌طالب پسرعمو و داماد پیامبر محمد، نخستین امام شیعیان و چهارمین خلیفه بود. این سالروز در تقویم دینی ایران اهمیت دارد، زیرا آیین‌های شیعی به درگذشت و شهادت امامان توجه ویژه‌ای دارند.[2][3]
در تقویم گسترده‌تر شیعی، ماه رمضان هم دورهٔ روزه‌داری و تأمل دینی است و هم زمان بزرگداشت علی. برگزاری این روز بر پایهٔ تقویم قمری میان جوامع شیعی بیرون از ایران نیز مشترک است؛ اما جایگاه قانونی آن به‌عنوان تعطیل رسمی سراسری، چنان‌که اینجا شرح داده شد، ویژهٔ ایران است.[1][2]
نیایش و یادبود
دانشنامهٔ ایرانیکا می‌نویسد که مساجد در شب‌های 19 و 21 و 23 رمضان، که مؤمنان برای نیایش شب‌زنده‌داری می‌کنند، پرجمعیت است. مراسم شب 21 با بزرگداشت درگذشت علی هم‌زمان است.[2]
آیین‌ها در میان جوامع شیعه متفاوت است و برای این سالروز رسم واحد و همگانی وجود ندارد.[2]
در زندگی روزمره چه انتظاری داشته باشید
قانون تعطیلات این تاریخ را تعطیل رسمی سراسری قرار می‌دهد و قانون کار نیز در مقررات مربوط به کارگران تعطیلات رسمی را به رسمیت می‌شناسد. این منابع مشخص نمی‌کنند کدام باجه‌های دولتی، بانکها، فروشگاهها یا خدمات حملونقل در این تعطیلی خاص بسته‌اند یا ساعت کارشان را تغییر می‌دهند. مسافران باید مستقیماً از اداره، کسبوکار یا شرکتی که قصد استفاده از آن را دارند پرسوجو کنند.[1][4]
پرسش‌های متداول
شهادت امام علی در ایران چه روزی است؟
آیا این روز تعطیل رسمی است؟
آیا فروشگاهها، بانکها و حملونقل عمومی باز هستند؟
قانون تعطیلات مورد استناد ساعت کار فروشگاهها، بانکها یا حملونقل را ارائه نمیدهد. پیش از سفر از کسبوکار یا خدمات مورد نظر پرسوجو کنید.[1]
اگر این تعطیلی با آخر هفته مصادف شود، روز جایگزینی در نظر گرفته میشود؟
قانون تعطیلات مورد استناد از 21 رمضان نام میبرد، اما قاعدهای برای روز جایگزین بیان نمیکند. تقویم رسمی نیز هیچ روز جایگزین یا تعطیل جبرانی ثبت نکرده است.[1]
منابع و مراجع
منابع استفاده‌شده درباره شهادت امام علی در ایران:
- لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور- Nezamat.ir
- FESTIVALS iii. Shi’ite- Encyclopaedia Iranica
- ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB- Encyclopaedia Iranica
- Labour Law (Labour Code)- International Labour Organization, NATLEX