جمعهٔ نیک در چک

وضعیت قانونی و پیشینه

قانون تعطیلات چک جمعهٔ نیک را در شمار «تعطیلات دیگر» این کشور آورده است. همین قانون می‌گوید تعطیلات دولتی و تعطیلات دیگر، با رعایت دوره‌های استراحت هفتگی کارکنان، روز استراحت‌اند. تاریخ این روز همراه با عید پاک جابه‌جا می‌شود: جمعه‌ای است که دو روز پیش از یکشنبهٔ عید پاک قرار دارد و روز جایگزینی ندارد.[1]

اصلاحیه‌ای در سال 2015 بر قانون تعطیلات، جمعهٔ نیک را به فهرست تعطیلات دیگر افزود و با انتشار رسمی آن در دسامبر همان سال لازم‌الاجرا شد. این همان تغییر قانونی است که این روز را به تقویم تعطیلات چک بازگرداند؛ قانون آن را به‌طور مشخص تعطیلی با حقوق توصیف نمی‌کند، اما وزارت کار می‌گوید کارکنانی که به دلیل افتادن تعطیلی به روز کاری معمولشان کار نمی‌کنند، معمولاً حق دریافت جبران دستمزدِ از دست رفته را دارند.[2][6]

آیین‌های مذهبی

جمعهٔ نیک یادآور رنج‌ها و مرگ عیسی مسیح است. در آیین کاتولیک، این روز همچنین روز روزه و پرهیز است، چنان‌که در قانون شرعی کلیسای کاتولیک مقرر شده است.[3][4]

مراسم کلیسایی در اسقف‌نشین‌های چک و موراویا برگزار می‌شود. شورای اسقفان چک اطلاعات مراسم هفتهٔ مقدس را در اسقف‌نشین‌های مختلف منتشر می‌کند، از جمله مراسم جمعهٔ نیک و مراحل صلیب. زمان و مکان مراسم متفاوت است، پس مؤمنان می‌توانند جزئیات به‌روز را از کلیسای محلی یا اسقف‌نشین خود جویا شوند.[5]

یک رسم منطقه‌ای عید پاک

یکی از رسم‌های ثبت‌شدهٔ عید پاک در چک، به صدا درآوردن جغجغه‌ها و تق‌تقه‌های چوبی در پنجشنبهٔ مقدس، جمعهٔ نیک و شنبهٔ مقدس است. وزارت فرهنگ توضیح می‌دهد که بنا بر سنت مسیحی، ناقوس کلیساها در این روزها خاموش می‌مانند و وقتی پسران در روستاها راه می‌افتند، این سازهای چوبی جای ناقوس‌ها را می‌گیرند.[4]

در برخی مناطق، جغجغه‌زنی با دسته‌هایی همراه است که پیکره‌ای از یهودا را با خود می‌برند. این وزارتخانه این رسم را در منطقهٔ بوچوویتسه ثبت کرده است، جایی که دستهٔ یهودا در جمعهٔ نیک یا شنبهٔ مقدس به راه می‌افتد. این‌ها رسم‌هایی منطقه‌ای‌اند، نه رویدادی واحد در سراسر کشور یا رسمی که همه به جا آورند.[4]

کار، فروشگاه‌ها و سفر

جمعهٔ نیک طبق قانون چک روز استراحت است، اما این به آن معنا نیست که همهٔ کارکنان یا خدمات از کار بازمی‌ایستند. وزارت کار توضیح می‌دهد که کار در روز تعطیل تابع مقررات استخدامی است؛ کارمندی که در روز تعطیل کار می‌کند حق دریافت دستمزد و مرخصی جبرانی دارد، یا به جای آن فوق‌العادهٔ دستمزد توافق‌شده.[1][6]

قانون تجارت خرده‌فروشی فروش را در دوشنبهٔ عید پاک و چند تعطیلی نام‌برده محدود می‌کند، اما جمعهٔ نیک را در شمار روزهای تعطیلی فروشگاه‌ها نیاورده است. هرجا تعطیلی قانونی اعمال شود، استثناها شامل فروشگاه‌هایی با فضای فروش 200 متر مربع یا کمتر، داروخانه‌ها، جایگاه‌های سوخت و برخی فروشگاه‌های مراکز حمل‌ونقل است. در جمعهٔ نیک، قانون فروشگاه‌های بزرگ را ملزم به تعطیلی نمی‌کند، هرچند ساعات کار هر فروشگاه ممکن است متفاوت باشد.[7]

پیش از برنامه‌ریزی، با شرکت حمل‌ونقل عمومی، بانک یا ادارهٔ دولتی موردنظر هماهنگ کنید.[7]